Amharc ar a bhfuil i ndán le Seachtain na hEolaíochta ar RTÉ

Féach an t-ábhar nuálach agus na cláir théamatúla a bheidh ar an teilifís, ar an raidió agus ar líne ag RTÉ.

Tugtar san áireamh réimse faoi leith clár agus podchraoltóireachta do leanaí Dé Domhnaigh 9 – 16 Samhain | www.rte.ie/scienceweek

Déanfaidh RTÉ comóradh ar 30 bliain de Sheachtain na hEolaíochta le réimse ábhair atá dírithe ar an am atá le teacht ar an teilifís, ar an raidió agus ar líne ó Dé Domhnaigh, an 9 Samhain go dtí Dé Domhnaigh an 16 Samhain le haird ar théama na bliana seo – Tráth dá raibh. Inniu. Amárach

Mar chuid de Sheachtain na hEolaíochta ar RTÉ, craolfar an dara sraith de Futureville Ireland ar a gcíortar roinnt de na smaointe móra atá ag lucht eolaíochta in Éirinn a d’fhéadfadh dul i bhfeidhm ar an gcéad Chathair Tairngire in Éirinn sa bhliain 2050. Beidh séasúr nua le feiceáil i rith na seachtaine freisin de 10 Things to Know About ar RTÉ One agus an RTÉ Player le haird á díriú ar ghnéithe den eolaíocht a théann i bhfeidhm agus i gcion ar an uile dhuine againn — maidir le cúrsaí sláinte, árais chónaithe agus an domhan ar a mairimid in éineacht.

Is mór i gceist freisin réimse faoi leith de chláir agus de phodchraoltaí don dream óg sa lucht féachana.

Faigheann Seachtain na hEolaíochta ar RTÉ tacaíocht ó Taighde Éireann.

BUAICPHOINTÍ DON TEAGHLACH UILE

>>> Futureville Ireland

(7.00 i.n., RTÉ One agus an RTÉ Player, Dé Máirt an 11, Dé Céadaoin an 12 agus Déardaoin an 14 Samhain)

Beidh na láithreoirí Carla O’Brien agus an Dr Lollie Mancey ar ais leis an dara sraith de Futureville Ireland le cíoradh breise ar an aisling maidir le Cathair Tairngire in Éirinn. Rinneadh athshamhlú sa chéad sraith anuraidh ar Bhaile Átha Luain i lár tíre mar chathair nua uilig sa bhliain 2050.

I gcás Futureville, dhéanfaí na gnéithe is fearr den seanbhaile a athbheochan an tráth céanna a mbeadh comharsanachtaí nua á dtógáil chomh maith le gréasáin nua iompair. Cuireadh oiread spéise sa tsraith anuraidh go bhfuil Carla agus Lollie ar ais arís lena léiriú dúinn nach taibhreamh gan bhunús an Chathair Tairngire ach gur féidir a leithéid a thabhairt i gcrích.

>>> 10 Things to Know About

(8.30 i.n. Dé Luain an 10 Samhain)

Ar eagrán Sheachtain na hEolaíochta de 10 Things to Know About, díríonn Kathriona Devereux, Amy Hassett agus Fergus McAuliffe aird ar ghnéithe den eolaíocht a théann i bhfeidhm agus i gcion ar an uile dhuine againn — maidir le cúrsaí sláinte, árais chónaithe agus an domhan ar a mairimid in éineacht.

>>> The Today Show

[Luan go hAoine ar RTÉ One @ 3.30 i.n.]

Beidh aird á díriú ar chúrsaí eolaíochta ar an Today Show i rith na seachtaine: Beidh Carla O’Brien agus an Dr Lollie Mancey ina n-aíonna speisialta sa stiúideo ag an Today Show Déardaoin.

>>> Cartlann RTÉ

Le comóradh a dhéanamh ar chothrom 30 bliain ó cuireadh Seachtain na hEolaíochta ar bun, léireoidh Cartlann RTÉ tuairiscí ón taisce mhór ábhair a cnuasaíodh le himeacht na mblianta ina mbíodh an saol a bhí i ndán á thuar.

Áireofar leis sin:

Tuairisc ar Newsround sa bhliain 1975 faoi fheirmeoir i gCo. Loch Garman ag baint leas as an ngaoth chun fuinneamh a ghineadh do na soilse ina theach cónaithe agus don trealamh feirmeoireachta. (https://www.rte.ie/archives/2025/0202/1493204-wind-energy/)

Tuairisc nuachta de chuid RTÉ sa bhliain 2012 faoi ROBO Éireann, foireann peileadóirí róbait a bhí curtha le chéile ag OÉ Mhá Nuad, (https://www.rte.ie/archives/2017/0628/886191-robots-to-assist-humans/)

Tuairisc nuachta de chuid Nuacht RTÉ sa bhliain 1981 inar fiosraíodh an bhféadfadh rothar faoi thiomáint innill a bheith ina mhodh taistil fónta. (https://www.rte.ie/archives/2021/1027/1256114-motorised-bicycle/)

BUAICPHOINTÍ DO NA LEANAÍ

Beidh cuid mhór ar fáil ar RTÉ do leanaí i rith Sheachtain na hEolaíochta:

>>> Auntie B’s Fantastic Facts sraith nua a bheidh ar fáil sa bhliain 2026, ach roimhe sin, tá cúig cinn de chláir á dtaispeáint againn mar bheart speisialta i rith Sheachtain na hEolaíochta. Mar a mheasfá ó theideal an chláir, tá sé lom lán le fíricí spéisiúla agus leanaí ag déanamh ceiliúradh ar ghnéithe iontacha den eolaíocht.

>>> Let’s Find Out – arna léiriú le cúnamh taca ó Thaighde Éireann, a bheidh lán le tionscnaimh thurgnamhacha agus tuilleadh. Bí in éineacht leis an gCaptaen Zoom agus an criú eolaíochta, Amy Hassett agus Mark Langtry, na saineolaithe spraoi-eolaíochta. Tá pleananna ceachta ar fáil do mhúinteoirí ar www.RTE.ie/Learn.

>>>> Ar What’s Next?, téann leanaí i ngach cuid den tír, le cúnamh beag ó dhaoine den lucht tionchair, in iomaíocht le chéile ag smaoineamh ar sheifteanna a thabharfaidh slán an Domhan seo. Smaoinítear ar roinnt seifteanna iontacha, agus tá acmhainní ar fáil don seomra ranga freisin.

>>> Téigh in aer le Space Camp Challenge. Coinnigh súil ar ochtar déagóirí de chuid na hÉireann agus iad ag fáil amach cad a theastaíonn le dul i mbun obair an spásaire, ag traenáil do mhisean go Mars ag ionad Marshall Space Flight NASA. Arna léiriú le cúnamh taca ó Thaighde Éireann.

>>> Agus ní hé sin amháin – Tar agus buail le hAdaimh Atom Town agus féach ar an draíocht agus iontas a bhaineann leis an gcruinne.

>>> Ar The Scavengers, feictear Éire sa bhliain 3000 nuair is iad an criú na chéad daoine a mhair ar an Domhan seo le 1,000 bliain. Cén chuma a bheidh ar an saol an uair sin?

Beidh siad ar fad á sruthchraoladh ar an RTÉ Player i rith Sheachtain na hEolaíochta – www.rte.ie/player/kids

Podchraoltóireacht RTÉjr (Podchraoltóireacht RTÉjr)

Tá neart ábhair á chur ar fáil ag foireann Podchraoltóireachta RTÉ Leanaí chomh maith! Má tá suim agat i gcúrsaí IS, Cookie Bytes is teideal don chéad chlár podchraoltóireachta ag RTÉ ar a mínítear é.

Táthar ag tnúth le saol níos glaine glaise san am atá romhainn le cúnamh ón nglúin atá le teacht. Tá spreagadh ar fáil ó Ecolution agus is féidir athrú chun ratha a dhéanamh i do cheantar féin le Our Sustainable Village.

>>> Let’s Dive In Tá Phil Smyth agus Julie Gould ar ais don cheathrú séasúr de fhreagraí ar cheisteanna móra agus ar mhioncheisteanna géara arna gcur ag leanaí. Fiosraítear “Conas a ghluaiseann carr?” agus “Cén fáth a bhfuil an ghráinneog in ann codladh geimhridh a dhéanamh agus nach bhfuil an duine?” agus réimsí eile idir eatarthu.”

Le trí shéasúr anuas rinneadh cíoradh ar The Science of Sense ar na céadfaí agus ar na dúile agus ar bhia, ar bhia sárbhlasta sármhaith.

Éist agus cláraigh ar https://www.rte.ie/radio/rtejr-podcasts/

BUAICPHOINTÍ AR LÍNE

Ar RTÉ Player

Tá cuid mhór ábhair faoi théamaí eolaíochta ar fáil le sruthchraoladh ar an RTÉ Player. Áirítear ar na buaicphointí:

· Futureville Ireland

· Heated

· 10 Things to Know About

· Game Changer: AI & You

· Big Life Fix

· The End of the World with Beanz

· What Planet Are You On?

· Father of the Cyborgs

· Birdsong

· Ireland’s Coast

· The Island

· Future Island Live

· The Change: Ireland’s Menopause Story

· Rising Tides: Ireland’s Future in a Warmer World

· Losing Alaska

Ar RTÉ Brainstorm

Beidh sraith d’ábhar machnaimh ar fáil i rith Sheachtain na hEolaíochta ar RTÉ Brainstorm le haird faoi leith ar an ábhar taighde a phléitear ar Futureville Ireland.

Féach www.RTÉ.ie/brainstorm agus www.rte.ie/scienceweek maidir le réimse iomlán na n-alt eolaíochta faoi théamaí éagsúla.

Agus beidh tuairiscí speisialta faoi théamaí maidir leis an aeráid á gcur ar fáil ag Aimsir RTÉ i rith Sheachtain na hEolaíochta.

Tá cúnamh taca á thabhairt maidir le Seachtain na hEolaíochta ar RTÉ ag Taighde Éireann. Tá tuilleadh eolais faoi Sheachtain na hEolaíochta ar RTÉ ar fáil ar www.rte.ie/scienceweek.

CRÍOCH