Sceideal an Fhómhair ar RTÉ Raidió na Gaeltachta 2026

Tá Sceideal an Fhómhair fógartha ag RTÉ Raidió na Gaeltachta agus beidh rogha fhairsing úrnua de chláracha ceoil, spórt, siamsaíocht, nuacht agus cúrsaí reatha, chomh maith le cláracha cartlainne agus siamsaíochta le cloisteáil gach uile lá.

Cuirfidh RTÉ Raidió na Gaeltachta agus Comhaltas Ceoltóirí Éireann sraith ceolchoirmeacha ar stáitse i mbliana chun comóradh a dhéanamh ar RTÉ 100, agus 75 bliain ar an bhfód á cheiliúradh ag Comhaltas. Beidh ceolchoirm speisialta i ngach cúige den tír i mbráinsí réigiúnacha den Chomhaltas. Beidh an chéad cheann i gCeoláras Coleman i nGoirtín, Contae Shligigh ar an 16 Meán Fómhair. Beidh na cinn eile ar siúl in Ionad Cultúrtha Brú Ború i gCaiseal, Tiobráid Árann ar an 14 Deireadh Fómhair, i gceanncheathrú an Chomhaltais, Cultúrlann na hÉireann i mBaile an Manach, Baile Átha Cliath ar an 18 Samhain, agus cuirfear clabhsúr leo ar an 2 Nollaig i nDún Uladh, Tír Eoghain. Beidh Neansaí Ní Choisdealbha mar bhean an tí, agus beidh na ceolchoirmeacha uilig á gcraoladh beo ar RTÉ Raidió na Gaeltachta.

Ar an 7 Deireadh Fómhair, cuirfidh RTÉ Raidió na Gaeltachta agus Ceolfhoireann Coirme RTÉ ceolchoirm mhór eile, Cóisir Cheoil, an t-Amhrán is Ansa Linn ar stáitse i dTeach Pobail Chríost Rí i nGort an Choirce i nGaeltacht Dhún na nGall. Ar an oíche speisialta seo, déanfar ceiliúradh ar na hamhráin is ansa leis na Gaeil, amhráin a mhol an lucht éisteachta sa bhfeachtas #AmhránRnaG ar an gclár Cóisir Cheoil, á chur i láthair ag Dónall Mac Ruairí. Canfaidh cuid de na ceoltóirí is aitheanta sa tír rogha de na hamhráin seo leis an gCeolfhoireann. 

Tabharfar saothar Johnny Chóil Mhaidhc, an drámadóir, an t-aisteoir agus an file iomráiteach as Conamara a bhásaigh scór bliain ó shin chun cuimhne an fómhar seo, le caint a thug sé nár craoladh riamh cheana. Ina theannta sin, beidh an dráma raidió Mar a Chéile Muid, a craoladh ar dtús i 1974 le cloisteáil ón Luan 7 Meán Fómhair ag 2 i.n. Déanann an dráma, a scríobh Johnny Chóil Mhaidhc an iliomad téamaí a scagadh, grá, uaigneas, pósadh, bás agus briseadh croí ina measc. Cloisfear aisteoirí aitheanta sa dráma seo lena n-áirítear Diarmuid Mac an Adhastair a cailleadh in 2015, chomh maith le Johnny é féin.

Tá tús curtha le sraith nua cartlainne Focal ar Fhocal, agus beidh sleachta  ón leabhar I mBéal na Farraige le cloisteáil gach Domhnach ag 10.40 r.n. a scríobh an Gearmánach Heinrich Becker, a bhailigh scéalta faoin bhfarraige agus gach ar bhain léi ó mhuintir an Iarthair sna 1930idí agus 1940idí.

Beidh féasta ceoil ar na haerthonnta ó Luan go Domhnach, agus cuirfear tús le Foinn Cois Farraige, sraith ceolchoirmeacha a taifeadadh in Amharclann Chois Fharraige ar an Déardaoin, an 10ú Meán Fómhair ag 7 i.n. Beidh plúr na gceoltóirí traidisúnta ó cheann ceann na tíre le cloisteáil sa tsraith speisialta seo: Na Friel Sisters le Cathal Ó Curráin, Marty Barry agus Becky Ní Éallaithe, Cuas, Saileog, Muireann agus Eoghan Ó Ceannabháin, Liam O’Connor agus Paddy McEvoy, Keane, Connolly McGorman agus a lán eile. 

Cloisfear caint is comhrá ó phobal na Gaeilge ó thuaidh i sraith nua de Blas, léiriú de chuid BBC Gaeilge á chur i láthair ag Caoimhe Ní Chathail gach Aoine ag 2.30 i.n. Beidh Máire Treasa Ní Dhubhghaill ar ais sa chathaoir le sraith nua de Pé Scéal É, a chloisfear gach Aoine ón 11 Meán Fómhair ag 3 i.n. Sa tsraith shiamsúil seo, cuirfidh Máire Treasa tús breá bríomhar leis an deireadh seachtaine, le ceol beo sa stiúideo agus craic agus comhrá le pobal óg na nGael ar fud na cruinne. Pé scéal atá le plé beidh sé ar Pé Scéal É!

Beidh Tristan Rosenstock ar ais le sraith nua de An Cúinne Dána gach Déardaoin ag 2.05 i.n. ón 10 Meán Fómhair. Tabharfaidh Tristan spléachadh grinn ar na healaíona, idir dhramaíocht, litríocht, scannáin agus cheol, agus beidh agallaimh le mórealaíontóirí na tíre, léirmheasanna agus go leor eile le cloisteáil chomh maith.

Beidh na scéalta is déanaí ó na pobail Ghaeltachta san iarthar, ó thuaidh agus ó dheas ag na cláracha irise Iris Aniar, Barrscéalta agus An Saol ó Dheas chuile lá ó Luan go hAoine chomh maith. 

Beidh mionchíoradh á dhéanamh ag Gormfhlaith Ní Thuairisg ar scéalta Gaeltachta, scéalta náisiúnta agus idirnáisiúnta ar Adhmhaidin gach maidin ó Luan go hAoine ón 8 r.n., agus beidh Fionnuala Ní Neachtain sa chathaoir le Nuacht a hAon ag 1 i.n. Beidh Fachtna Ó Drisceoil ar ais ar Tús Áite ag 5 i.n. i rith na seachtaine, agus beidh scéalta móra nuachta agus polaitíochta ar An tSeachtain le Máirín Ní Ghadhra gach Satharn ag 11 r.n.

Tabharfaidh rogha fhairsing ceoil Dónall Mac Ruairí ar Cóisir Cheoil lón anama d’éisteoirí idir 2.30-5 i.n.  ón Luan go  Déardaoin, agus beidh plúr na gceoltóirí traidisiúnta le cloisteáil ar Ceol Binn ó na Beanna le Neansaí Ní Choisdealbha gach Luan go Céadaoin ón 7-9 i.n. Gach Aoine, ón 7-9 i.n., beidh an ceoltóir agus cumadóir aitheanta Peadar Ó Riada  sa chathaoir le Cuireadh Chun Ceoil.

Beidh An Taobh Tuathail ar an aer  gach Luan ón 11 i.n. agus gach Máirt go hAoine ó 10 i.n. go meán oíche, agus aimseoidh Cian Ó Ciobháin na fuaimeanna is úire agus is spreagúla ar dhromchla na cruinne. Má tá do chroí istigh sa cheol tíre, beidh An Bóthar go Nashville le Jó Ní Chéide ar siúl gach Luan ón 9-11 i.n. agus Tequilla Tíre le Josie Ó Cualáin gach Domhnach ó 9-11 i.n.

Beidh meitheal spóirt RTÉ Raidió na Gaeltachta ar an mbóthar le tráchtaireacht, anailís agus tuairisceoireacht ar chúrsaí spóirt thiar, thuaidh, theas agus thoir i gcaitheamh na bliana ar Spórt an tSathairn, Spórt an Tráthnóna agus Spórt an Lae gach deireadh seachtaine.

I mí na Samhna, beidh Raidió na Gaeltachta i lár an aonaigh le ceol, craic agus craoltaí speisialta beo ó Oireachtas na Samhna 2026 i gCill Áirne. Seolfar an dara sraith de Fonn, comhléiriú idir RTÉ Raidió na Gaeltachta agus BBC Radio nan Gàidheal a nascann ceol agus amhráin na hÉireann agus na hAlban, curtha i láthair ag Dónal Mac Ruairí agus Joy Dunlop amach sa bhliain chomh maith. Fógrófar a thuilleadh faoi na cláracha seo agus a lán eile in am trátha. 

Tá an sceideal iomlán agus breis eolais le fáil ag www.rte.ie/rnag
 
-CRÍOCH-

Sharon Sorohan, Ceannaire Cumarsáide Sinsearach, RTÉ