INIS DO (GHEARRSCÉAL) GHEARRSCÉALTA DÚINN Is féidir cur isteach ar Chomórtas Gearrscéalta RTÉ 2026 anois

INIS DO (GHEARRSCÉAL) GHEARRSCÉALTA DÚINN

Is féidir cur isteach ar Chomórtas Gearrscéalta RTÉ 2026 anois

Tá Comórtas Gearrscéalta RTÉ ag tabhairt aitheantais agus luach saothair don scríbhneoireacht ficsin nua Éireannach is fearr don raidió le 40 bliain.

Dé hAoine an 15 Bealtaine 2026 an spriocdháta don chomórtas gearrscéalta.

Tá RTÉ ag iarraidh ar scríbhneoirí a gcuid gearrscéalta a chur ar aghaidh le haghaidh ceann de na duaiseanna liteartha is seanbhunaithe agus is suntasaí in Éirinn, Comórtas Gearrscéalta RTÉ, a reáchtáiltear in ómós don scríbhneoir agus don chraoltóir, Francis MacManus

Níl aon chostas i gceist le cur isteach ar an gcomórtas, a bhfuil an-tóir air, atá ag ceiliúradh 40 bliain ar a bhfód i mbliana, agus a thugann aitheantas agus luach saothair don scríbhneoireacht ficsin nua Éireannach is fearr don raidió. Bronnfar seic €5,000 ar an údar buacach, agus bronnfar seiceanna €4,000 agus €3,000 faoi seach ar na scríbhneoirí a bhaineann an dara agus an tríú háit amach. Bronnfar duais ar an gcéad seachtar eile freisin, is é sin €300 an duine.

Tá go dtí an Aoine an 15 Bealtaine 2026 ag scríbhneoirí os cionn 18 mbliana d’aois atá ina gcónaí in Éirinn, agus ag scríbhneoirí Éireannacha ar fud an domhain chun a ngearrscéal, i mBéarla nó i nGaeilge, a sheoladh isteach chuigwww.rte.ie/writing. Ní mór idir 1800 agus 2000 focal, gan an teideal san áireamh, a bheith sa scéal.

Is iad Aingeala Flannery, Tristan Rosenstock agus Jan Carson (féach féinaisnéis sna Nótaí d’Eagarthóirí thíos) a bheidh i mbun moltóireachta ar ghearrscéalta na bliana seo, agus is iad a sheol comórtas na bliana seo ar Arena na hoíche aréir ar RTÉ Radio 1, tráth ar phlé siad seasmhacht an chomórtais leis an láithreoir, Rick O’Shea, chomh maith leis an méid atá á lorg acu ó shaothair na bliana seo.

Dúirt an moltóir nua, Aingeala Flannery: “Bhí, agus tá, an raidió agus gearrscéalta araon ina ndlúthchuid de mo shaol oibre agus de mo shaol cruthaitheach agus ba mhór an pléisiúr agus an onóir dom gur iarradh orm moltóireacht a dhéanamh ar Chomórtas Gearrscéalta RTÉ na bliana seo in éineacht le Jan agus le Tristan. Molaim do dhuine ar bith a bhfuil scéal acu, go háirithe na scríbhneoirí faoi rún atá amuigh ansin, leas a bhaint as an deis seo. Níl aon chostas i gceist le cur isteach ar an gcomórtas, mar sin níl a dhath le cailleadh agat. Ní dhéanfaidh mé dearmad go deo ar an áit a raibh mé nuair a fuarthas an glaoch go raibh ceann de mo chuid scéalta ar ghearrliosta Francis MacManus. Thug sé an mhuinín dom scríbhneoir a thabhairt orm féin agus leanúint ar aghaidh.”

Dúirt Tristan Hegarty atá ina mholtóir arís i mbliana: “Táim ríméadach a bheith i mo mholtóir arís i mbliana agus táim ag tnúth go mór le m’ábhar léitheoireachta do shamhradh na bliana seo. Chaith mé samhradh na bliana seo caite ag léitheoireacht agus le plé na n-iontrálacha le mo chomh-mholtóirí agus chuaigh caighdeán ard na scríbhneoireachta go léir go mór i gcion orainn. Cuireann Comórtas Gearrscéalta RTÉ ardán uathúil luachmhar ar fáil do scríbhneoirí i mBéarla agus i nGaeilge ag céimeanna éagsúla dá ngairm scríbhneoireachta, agus nascann scríbhneoireacht nua le léitheoirí agus le lucht éisteachta raidió ar bhealach ar leith.”

Sainmhíníonn Jan Carson, atá ar ais arís ar phainéal moltóireachta na bliana seo, an méid atá á lorg aici i ngearrscéal: “Is ionann inchreidteacht agus idirghabhálaí gnó nó ar an mbealach eile idirghabhálaí nach n-oibríonn domsa mar léitheoir. Ní miste liom má tá an plota aisteach agus do chuid carachtar beagáinín craiceáilte, ach más féidir liom a fheiceáil – agus de ghnáth bíonn sé thar a bheith soiléir – nach gcreideann tú i ndáiríreacht riachtanach an scéil a bhfuil croí agus anam á chur agat ann, ansin is cuma chomh deaslabhartha is atá do chuid scríbhneoireachta, ná an méid crúcaí atá fite fuaite sa scéal agat, mar seans maith nach spreagfaidh sé mise.

Agus tugann an méid sin chomh fada leis an nguth mé. Is é an bealach le scaoileadh le cruthaitheacht i ngearrscéal den scoth ná guth fíorspéisiúil a thabhairt d’eachtraí na gcarachtar. I gcomhthéacs raidió, is aoibhinn liom nuair a mhothaím go bhfuil guth an scéil i mbun comhcheilge liom, amhail is dá mbeadh rud éigin fíréanta agus faoistiniúil á insint dom, agus domsa amháin. Caithim go leor ama ag léamh na scéalta atá agam féin ar na maidí amach os ard dom féin, ar mhaithe lena chinntiú go bhfuil an guth díreach ceart.”

Dúirt léiritheoir an chomórtais, Sarah Binchy: “Tá an comórtas seo i gcroílár nua-scríbhneoireacht na hÉireann le 40 bliain anuas; beidh úsáid á baint as an gcartlann bhreá atá againn ar an aer agus ar phodchraoladh níos deireanaí sa mbliain, ina mbeidh go leor scríbhneoirí a bhfuil éachtaí bainte amach acu sa bhfoilsitheoireacht. Tagann roinnt de na buaiteoirí, ar nós Aingeala, ar ais le moltóireacht a dhéanamh ar an gcomórtas, agus bhí fáilte mhór againn roimh Aingeala ar phainéal moltóireachta na bliana seo. Tá sé saor in aisce cur isteach ar an gcomórtas, agus d’fhéadfadh do scéal a bheith á léamh ag aisteoir cumasach den scoth, le príomhdhuaiseanna a chuirfeadh uisce le do chuid fiacla. Má tá tú i ndáiríre faoi do chuid scríbhneoireachta, ba cheart duit an comórtas seo a chur ar bharr do liosta. Táimid ar bís le bhur scéalta a léamh!”

Beidh na scéalta buacacha á gcur i láthair ar chlár speisialta beo Arena ar RTÉ sa bhfómhar agus foilseofar na 10 gcinn de scéalta atá ar an ngearrliosta ar rte.ie/culture agus craolfar iad le linn an tséasúir nua scríbhneoireachta ar RTÉ Radio 1. Chun ceiliúradh a dhéanamh ar 40 bliain den Chomórtas Gearrscéalta ar RTÉ in ómós don scríbhneoir agus don chraoltóir, Francis MacManus agus le linn bliana a bhfuil ceiliúradh á déanamh ag RTÉ ar 100 bliain de sheirbhís craoltóireachta poiblí in Éirinn, beimid ag déanamh ceiliúrtha ar na scríbhneoirí atá ar ghearrliosta 2026 agus ar a gcuid scéalta chomh maith leo siúd a bhí ar an ngearrliosta roimhe seo i bpodchraoladh an chomórtais.

Tá Comórtas Gearrscéalta RTÉ ag tacú le daoine a bhfuil féith na scríbhneoireachta iontu le blianta anuas; cuimsíonn buaiteoirí roimhe seo agus scríbhneoirí atá ar an ngearrliosta Claire Keegan, Danielle McLaughlin, Brian Leyden, Chris Binchy, Nuala O’Connor, Liz Nugent, Shane Tivenan, Austin Duffy, Colin Walsh, Stephen Walsh agus Sarah Gilmartin.

Léirítear don raidió na scéalta go léir atá ar an ngearrliosta, agus bíonn siad á léamh ag roinnt de na haisteoirí is mó le rá sa tír. Le blianta beaga anuas, áirítear orthu seo Marty Rea, Aaron Monaghan, Jane Brennan, Cathy Belton, Derbhle Crotty, Eamon Morrissey, Ali White, Ingrid Craigie, Janet Moran, Kathy Rose O’Brien, Peter Coonan, Emmet Kirwan agus Andrew Bennett. Féach www.rte.ie/writing chun na rialacha agus an t-eolas go léir maidir leis an gcomórtas a fháil. Gheobhaidh tú liosta de na scéalta buacacha agus de na scéalta a bhí ar an ngearrliosta ó bhlianta roimhe seo anseo freisin.

CRÍOCH

Eolas breise: Neil O’Gorman, Bainisteoir Cumarsáide Corparáide, RTÉ | R: neil.ogorman@rte.ie

NÓTAÍ D’EAGARTHÓIRÍ: MAIDIR LE MOLTÓIRÍ NA BLIANA SEO

AINGEALA FLANNERY

Is í Aingeala Flannery údar Amusements (Penguin), a bhuaigh Úrscéal Éireannach Kerry Group don Bhliain 2023 agus gradam John McGahern. Bhí a chuid gearrscéalta agus aistí san Irish Times, Harper’s Bazaar, Paper Visual Art, agus Winter Papers, agus craoladh iad ar RTÉ Radio 1. Tá sí ina leas-fhoilsitheoir sa Dublin Review agus is í an scríbhneoir cónaithe reatha i Leabharlann Chill Dara agus Seirbhís Ealaíon Ollscoil Mhá Nuad.

TRISTAN ROSENSTOCK

Is craoltóir le RTÉ Raidió na Gaeltachta é Tristan Rosenstock agus is é a chuireann an tsraith ealaíon, An Cúinne Dána, i láthair. Roghnaíodh a chéad leabhar do léitheoirí óga Inis Mara (LeabhairCOMHAR) do Lá Domhanda na Leabhar 2024, agus tá dhá leabhar eile curtha aige le sraith Inis Mara ó shin. Tá sé ina chomheagarthóir ar Inside Innti – Rabharta nua Filíochta na hÉireann (Cork University Press) agus ina eagarthóir liteartha ar an iris Comhar. Bíonn sé ag ceol leis an ngrúpa traidisiúnta Téada, atá ag ceiliúradh 25 bliain ar an mbóthar faoi láthair. Tá sé ar bhord Éigse Éireann.

Ag trácht dó do chomórtas na bliana seo, dúirt Tristain: “Táim ríméadach a bheith i mo mholtóir arís i mbliana agus táim ag tnúth go mór cheana féin le hábhar léitheoireachta shamhradh na bliana seo. Chaith mé samhradh na bliana seo caite ag léitheoireacht agus le plé na n-iontrálacha le mo chomh-mholtóirí agus chuaigh caighdeán ard na scríbhneoireachta go léir go mór i gcion orainn. Cuireann Comórtas Gearrscéalta RTÉ ardán uathúil luachmhar ar fáil do scríbhneoirí i mBéarla agus i nGaeilge ag céimeanna éagsúla dá ngairm scríbhneoireachta, agus nascann scríbhneoireacht nua le léitheoirí agus le lucht éisteachta raidió ar bhealach ar leith.”

JAN CARSON

I mBéal Feirste atá an scríbhneoir Jan Carson ag cur fúithi agus tá ceithre úrscéal, trí bhailiúchán gearrscéalta agus dá bhailiúchán micrea-fhicsean foilsithe aici. Bhuaigh a húrscéal Fire Starters Duais an AE do Litríocht na hÉireann, 2019. Bhí Raptures ar ghearrliosta Úrscéal na Bliana An Post agus Úrscéal na Bliana do Kerry Group. Craoladh a cuid scríbhneoireachta ar BBC Radio 3 agus 4 agus ar RTÉ agus tá a chuid scríbhneoireachta aistrithe go fiche teanga ar fud an domhain.

Bhí Jan ina Comhalta d’Ionad Seamus Heaney in Ollscoil na Banríona i mBéal Feirste in 2025 agus tá sí ina Comhalta den Chumann Ríoga Litríochta. Foilsíodh an t-úrscéal is deireanaí léi, Few and Far Between, in Aibreán 2026.

Ag labhairt di ar chomórtas na bliana seo, dúirt Jan: Bíonn mé an-tógtha leis an ngearrscéal i gcónaí agus is ionann é agus a bheith sásta dul sa seans go téamach agus ó thaobh stíle de araon. Is breá liom scéal a bhfuil éirí in airde ag baint leis. Ní miste liom má chuireann an scéal faoi gheasa mé. Tá mé thar a

bheith tógtha freisin le carachtair a chuirtear i láthair le scil. Níl am ar bith agam do thróip ná do chlíséanna, ach is breá liom carachtar atá fíorspéisiúil, uathúil agus, thar rud ar bith eile, beo beithíoch ar an leathanach, agus is gné amháin go minic é sin den ghearrscéal a fhanann liom fiú agus mé críochnaithe á léamh. Is ionann inchreidteacht agus idirghabhálaí gnó nó ar an mbealach eile idirghabhálaí nach n-oibríonn domsa mar léitheoir. Ní miste liom má tá an plota aisteach agus do chuid carachtar beagáinín craiceáilte, ach más féidir liom a fheiceáil – agus de ghnáth bíonn sé thar a bheith soiléir – nach gcreideann tú i ndáiríreacht riachtanach an scéil a bhfuil croí agus anam á chur agat ann, ansin is cuma chomh deaslabhartha is atá do chuid scríbhneoireachta, ná an méid crúcaí atá fite fuaite sa scéal agat, mar seans maith nach spreagfaidh sé mise.

A thugann ar deireadh thiar thall, chomh fada leis an nguth mé. Is é an bealach le scaoileadh le cruthaitheacht i ngearrscéal den scoth ná guth fíorspéisiúil a thabhairt d’eachtraí na gcarachtar. I gcomhthéacs raidió, is aoibhinn liom nuair a mhothaím go bhfuil guth an scéil i mbun comhcheilge liom, amhail is dá mbeadh rud éigin fíréanta agus faoistiniúil á insint dom, agus domsa amháin. Caithim go leor ama ag léamh na scéalta atá agam féin ar na maidí amach os ard dom féin, ar mhaithe lena chinntiú go bhfuil an guth díreach ceart.”