skip to main content

Drámaíocht nua Éireannach do dhéagóirí, Louise Lives Large, fógartha ag RTÉ: Sraith ocht gclár a ndearnadh scannánú uirthi i gCill Dara

Tá an coimisiún drámaíochta is mó riamh RTÉ do dhaoine óga, Louise Lives Large, á sheoladh ar RTÉ2 agus ar an RTÉ Player inniu (an 3 Aibreán).

Rinneadh an scannánú ar an tsraith ocht gclár seo ar an láthair i gCill Dara agus is comhléiriú idirnáisiúnta í le WildBrain Cheanada agus Ketnet na Beilge agus le comhpháirtithe maoinithe Choimisiún na Meán agus Fhís Éireann. Insítear scéal Louise Edgar sa tsraith seo, cailín óg ealaíonta atá 13 bliana d’aois, a bhfuil sé díreach faighte amach aici go bhfuil gach rud ceart anois i ndiaidh di a bheith ag fáil cóir leighis le haghaidh ailse le bliain anuas.

Tá ceist ag Louise sa chlár “céard a dhéanfaidh mé anois?”. Chaill sí amach ar gach rud agus airíonn sí nach mbeidh sí in ann breith suas leis na déagóirí eile a haois féin go brách, déagóirí atá bagrach agus a bhfuil taithí faighte acu ar shaol an déagóra. Airíonn sí mar sin go dtí go gcastar dlúthchara nua nach bhfuil súil aici leis uirthi. Is í sin Jess, aonarán na scoile, a thugann inspioráid di an ‘Live Large List’ a scríobh agus tús a chur lena saol arís gan smaoineamh agus mír amháin ón liosta a dhéanamh ag an am. Is cuma má fhaigheann sí an lámh in uachtar, má theipeann uirthi nó má chuireann sí náire amach is amach uirthi féin; tá Louise faoi dheireadh ag baint an oiread sásaimh agus is féidir as an saol.

Dráma deisbhéalach, fuinniúil agus tochtmhar scaití atá in Louise Lives Large atá dírithe ar dhaoine atá idir 9 agus 13 bliana d’aois. Cuireann an chliar ensemble cuma réadúil ar na snáitheanna scéil; grúpa den scoth de dhaoine nua cumasacha faoi stiúir Beth Fallon i bpáirt Louise, Aimee Kennedy i bpáirt Jess chomh maith leis na haisteoirí tacaíochta Damian Williams, Luan Ní Cheallaigh, Katie Fitzpatrick, Harvey McGann, Rachel Lynch, Matthew Whelan agus Noah Rafferty.

Is í Carol Walsh a chruthaigh agus a scríobh Louise Lives Large atá léirithe ag Julianne Forde agus Mairtín de Barra ó Tailored Films, ag Maarten Schmidt ó Storyhouse, ag Virginia Thompson agus Robert de Lint ó Vérité Films agus atá comhléirithe ag Xavier Rombaut ó Polar Bear. Is iad Ruth Treacy agus Laura Van Haecke a stiúir na cláir.

Is éard a dúirt Suzanne Kelly, Ceannasaí ar Ábhar do Leanaí agus Daoine Óga ag RTÉ: “Tá sprioc thábhachtach bainte amach ag RTÉ Kids anois agus Louise Lives Large tagtha chuig ár n-ardán in 2024. Ó thosaigh mé i mo ról in 2019, bhí sé d’uaillmhian agam i gcónaí infheistíocht a dhéanamh i ndrámaí do leanaí a dhéantar in Éirinn agus iad a fhorbairt. Tá clú domhanda ar earnáil drámaíochta na hÉireann agus próiseas comhoibríoch thar a bheith inspioráideach a bhí ann dom a bheith ag obair taobh leis an earnáil le cúpla bliain anuas chun scéalta tuisceanacha a mbíonn tionchar acu ar dhaoine a chruthú don lucht féachana is óige. Is mar thoradh ar go leor obair chrua atáimid ag seoladh na chéad sraithe drámaíochta a rinneadh in Éirinn, Louise Lives Large, a léirigh Tailored films i gcomhar le Vérité films, Ketnet, Wildbrain agus comhpháirtithe maoinithe Choimisiún na Meán agus Fhís Éireann ach níl anseo ach an tús do chláracha drámaíochta nua atá lán fuinnimh do leanaí na hÉireann agus tá mé féin ar bís faoin méid a d’fhéadfaí a sholáthar!”

Is éard a dúirt an cruthaitheoir agus an príomhscríbhneoir Carol Walsh: “Tá sé mar sprioc ag Louise Lives Large déagóirí agus teaghlaigh a thabhairt le chéile chun taitneamh a bhaint as scéal iontach. Baineann sé freisin leis an aistear a dhéanann an oiread sin déagóirí a bhíonn ag streachailt le tinneas, bulaíocht agus dúdhiúltú ar bhealach a léiríonn eispéiris réalaíocha ach nach seachnaíonn an greann agus misneach a léiríonn siad. Is sraith í faoi mhaireachtáil, féin-mhíniú agus thar aon ní eile faoin dóchas.”

Is éard a dúirt an léiritheoir Julianne Forde: “Cé nár mhothaigh go raibh siad ar an taobh amuigh ag am éigin? Is cuid d’eispéireas na scoile é. Bhí muid ag iarraidh clár a chruthú bunaithe ar an gcoincheap sin a bhaineann le bheith fágtha ar leataobh agus chuireamar príomhcharachtar i gcoinne sin a bhí ag iarraidh smacht a fháil ar a saol. Tá a taithí féin ag cruthaitheoir an chláir, Carol Walsh, ar gan bheith ar scoil feadh tréimhse fhada mar gheall go raibh tinneas uirthi. Ón túsphointe sin, d’fhorbraíomar an tsraith seo a bhfuil teachtaireacht chumasaithe faoi theacht aniar i gceist léi.”

Féach ar chlár 1 de Louise Lives Large ar RTÉ2 agus ar an RTÉ Player ag 4pm inniu. Beidh fáil ar an tsraith iomlán lena sruthú ó Dé Céadaoin an 10 Aibreán.


Deimhniú go mbeidh Dizzy Deliveries, a bhfuil gradaim buaite aige, ar ais le haghaidh sraith nua ar RTÉjr i mí Aibreáin

Clár eisiach á eisiúint chun Lá Domhanda Siondróm Down a cheiliúradh

Tá an tsraith do pháistí, a bhfuil duaiseanna buaite aige, Dizzy Deliveries, ar ais. Beidh séasúr a dó le feiceáil den chéad uair ar an 15 Aibreán ar RTÉjr agus beidh fáil ar gach clár ar an RTÉ Player uaidh sin amach. Tar éis chomh hiontach agus a d’éirigh leis an gcéad sraith, filleann domhan tarraingteach Dizzy Deliveries le cláir úrnua, lán le heachtraíocht, spraoi agus gáire.

Is é Dizzy Deliveries an chéad chlár teilifíse a bhain úsáid as córas comharthaíochta na bpríomhfhocal, Lámh. Bhuaigh sé duais iomráiteach Clio le déanaí in Amharclann Dolby in Los Angeles. Baineann páistí agus daoine fásta a bhfuil siondróm Down nó uathachas orthu agus páistí a bhfuil deacrachtaí cumarsáide acu úsáid as Lámh chun cabhrú leo cumarsáid a dhéanamh agus iad féin a chur in iúl. De réir mar a nochtar an scéal mór i ngach clár cuirtear beocht i gcomharthaíocht Lámh, agus Joe, an fear seachadta ag iarraidh a chuid pacáistí a sheachadadh. Tá páistí sa scéal a bhaineann úsáid as Lámh agus cabhraíonn siad seo le Joe ina chuid eachtraí craiceáilte greannmhara. Cuidíonn Dizzy Deliveries leis an lucht féachana Lámh a chur leis an stór focal atá féin ar bhealach spraíúil tumtha.

Beidh trí chlár déag i sraith a dó, arna stiúradh ag an scríbhneoir agus stiúrthóir BAFTA a bhfuil gradaim buaite aici, Nia Ceidiog (a raibh baint aici le Fireman Sam agus Something Special with Mr. Tumbles do Cbeebies) agus is le Maria Doyle Kennedy agus Kieran Kennedy an ceol téama. Beidh mionpháirteanna iontacha ag roinnt daoine mór le rá an séasúr seo, lena n-áirítear an t-amhránaí-scríbhneoir Mundy, an cócaire JP McMahon, Timothy Morahan a bhuaigh bonn óir sna Cluichí Oilimpeacha Speisialta, agus an gairneoir Diarmuid Gavin.

Chun Lá Domhanda Siondróm Down a cheiliúradh inniu tá rud éigin speisialta againn do lucht leanúna Dizzy Deliveries – beidh tú in ann féachaint ar sheó iomlán ón tsraith úrnua ar YouTubejr! Tá an clár eisiach lán le ceol agus spraoi, agus tá páirt bheag ag an amhránaí, Mundy, ann freisin!

Nasc chuig Youtube anseo.

Bhris Sraith 1 de Dizzy Deliveries talamh nua i gcraoltóireacht na hÉireann. Níorbh fhada go raibh sé ar cheann de na cláir ar an sceideal teilifíse ab ansa le daoine agus é ar an gcoimisiún de chuid RTÉjr ba mhó a mheall lucht féachana ar Sheinnteoir RTÉ. Thaitin an seó thar cionn leis an lucht féachana óg, go háirithe teaghlaigh a bhfuil daoine muinteartha leo faoi mhíchumas intleachta agus le riachtanais chumarsáide. Rud a bhí tábhachtach ná go raibh an seó tarraingteach do leanaí nach raibh na riachtanais sin acu ach gur thaitin Joe agus a leathbhádóir Ozzy an róbat agus a cheann feadhna Aisling go mór leo.

Is é an comhlacht léiriúcháin Macalla Teoranta léiritheoir Dizzy Deliveries. Léirigh Macalla Teoranta Home School Hub chomh maith le roinnt fadscannán a bhuaigh duaiseanna ó Róise & Frank go hiontráil na hÉireann in Oscars 2020. Tá an tsraith á cómhaoiniú ag Coimisiún na Meán agus ag RTÉ, agus cuireadh ar an ngearrliosta í do ghradam an Royal Television Society in 2023.

Ag labhairt di sula gcuirfear tús leis an tsraith nua, dúirt Suzanne Kelly, Grúpcheannasaí ar ábhar Leanaí agus Daoine Óga in RTÉ: “Tá ríméad ar RTÉjr a bheith páirteach in aistear spleodrach agus tábhachtach Dizzy Deliveries. Agus muid ag tabhairt faoin gcéad taibhiú de Shéasúr 2 ar RTÉjr & ar Sheinnteoir RTÉ, smaoiním ar an tionchar iontach a d’imir an seó seo dár gcuid. Idir a bheith ag féachaint le deighilt idir daoine a chur as an mbealach, tús a chur le bealaí nua cumarsáide trí comharthaí Lámh, tugann gach eipeasóid léargas ar an gcumhacht a bhaineann leis an gcuimsiú agus leis an indéantacht. Teilifís Seirbhíse Poiblí den chéad scoth atá anseo againn agus an gáire, an fhoghlaim agus an sonas á scaipeadh ag Joe, Aisling, Ozzy agus ar ndóigh ag na fíor-réaltaí, na páistí. Táimid bródúil as bheith páirteach agus a bheith in ann cabhrú leis an bhfoireann léiriúcháin chumasach seo Dizzy Deliveries 2 a thabhairt chuig ár scáileáin.”

Dúirt Mary Cullen, Bainisteoir Lámh: “Pléisiúr Dé is ea an clár teilifíse Dizzy Deliveries ina n-úsáidtear comharthaí Lámh, do theaghlaigh agus do pháistí a úsáideann Lámh agus do gach duine ina bpobail! Tá an-tóir air ag teaghlaigh, scoileanna, réamhscoileanna agus na daoine sin ar fad ar mian leo comharthaí Lámh a fhoghlaim ar bhealach spraíúil in éineacht le Joe, Aisling, Ozzy agus a gcairde. Tá sé ráite linn ag teaghlaigh a úsáideann comharthaí Lámh sa bhaile go bhfuil go leor daoine a bhreathnaíonn ar Dizzy Deliveries anois ag úsáid comharthaí Lámh ar scoil, sa réamhscoil, le linn dóibh a bheith ag imirt spóirt agus sa phobal, rud a chruthaíonn spraoi, cairdeas agus cuimsiú le haghaidh gach duine. Tabharfaidh Sraith 2 de Dizzy Deliveries tuilleadh eachtraí, tuilleadh sceitimíní agus tuilleadh de chomharthaí Lámh dúinn… is fada linn go dtiocfaidh sé!”


Ceiliúradh ar an gcuid is fearr de chultúr na hÉireann ar RTÉ i rith dheireadh seachtaine na Féile Pádraig le spórt, siamsaíocht, ceol agus eile!

Tugann RTÉ cuireadh duit ceiliúradh a dhéanamh ar Lá Fhéile Pádraig an deireadh seachtaine fada seo le laethanta breátha siamsaíochta. Más ar oileán na hÉireann a bheidh an ceiliúradh ar siúl agat nó in áit eile ar fud an domhain, beidh ábhar as Éirinn ó dhúchas ina ndírítear ar ghnéithe bríomhara de stair agus d’oidhreacht na tíre á chraoladh ar fud RTÉ – ar RTÉ One, RTÉ2, RTÉ Player, stáisiúin raidió uile RTÉ agus ar líne ar RTÉ.ie

Dé hAoine, an 15 Márta, feicfear ar chlár speisialta Nationwide St Patrick’s Day London Special as Londain, Anne Cassin ag caint le Cór Pinsinéirí Éireannacha agus iad ag ullmhú do cheolchoirm Lá Fhéile Pádraig i Trafalgar Square.

Oíche Dé hAoine, bí in éineacht le Patrick Kielty an chéad uair aigesean The Late Late Saint Patrick’s Day Show a chur i láthair. Beidh togha agus rogha na hÉireann ag comóradh na hócáide leis. Beidh cúrsaí spóirt agus grinn, ceol agus comhrá ar an gclár beo seo agus féachfar lena linn le curiarracht dhomhanda an-speisialta a shárú, maidir leis an mbanna céilí is mó riamh a chur ag ceol le chéile! Tá ceoltóirí as gach cuid den tír tarraingthe le chéile ag Patrick d’fhonn Curiarracht Dhomhanda de chuid Guinness a shárú BEO ar an gclár ar an deireadh seachtaine den bhliain is mó a cheanglaítear le cultúr na hÉireann! An féidir le compántais veidhleadóirí, fliúteadóirí, drumadóirí, pianadóirí agus damhsóirí as na ceithre harda an churiarracht a shárú ar aon láthair chlúiteach amháin beo ar an gclár? Bí linn Dé hAoine ag 9.35 i.n.

Dúirt Patrick Kielty, láithreoir an chláir: “Is faoin gcraic agus faoin gceol Lá Fhéile Pádraig agus is fada linn go dtabharfaimid an banna céilí is mó riamh le chéile don spraoi, chun sláinte mhuintir na hÉireann a ól agus curiarracht dhomhanda a shárú anocht tá, súil againn!”

Lá mór spóirt Dé Sathairn agus deireadh ag teacht le comórtas Guinness na Sé Náisiún le dhá chluiche á gcraoladh beo ar RTÉ2. Beidh an Bhreatain Bheag leis an Iodáil ar RTÉ One ag 2.15 i.n. agus tráchtaireacht le Michael Corcoran ar chluiche na hÉireann agus na hAlban beo ó Staid Aviva ar Saturday Sport ar RTÉ Radio 1.

Tá seans ar an gcraobh ag Sasana go fóill agus iad ag imirt in aghaidh na Fraince ag 7.30 i.n. ar RTÉ2. Beidh Jamie Heaslip, Jerry Flannery agus Stephen Ferris sa stiúideo i gcomhluadar Jacqui Hurley don chraoladh beo ar an mBreatain Bheag v an Iodáil as Stadiwm Principality i gCaerdydd, agus ar an bhFrainc v Sasana as Lyon.

An lá céanna, sa tSraith Allianz, beidh dhá chluiche i Staid an Phiarsaigh i mBóthar na Trá agus Gaillimh á fhéachaint le Luimneach, Curaidh na hÉireann san iománaíocht ag 1.00 i.n. ar RTÉ One agus an RTÉ Player, agus beidh Lee Keegan agus Tomás Ó Sé i gcuideachta Damian Lawlor don chraoladh beo ar an gcluiche peile idir Gaillimh agus Baile Átha Cliath (Curaidh na hÉireann) sa pheil ag 2.45 i.n.

Dé Domhnaigh, an 17 Márta, bí in éineacht le láithreoirí RTÉ, Sarah McInerney, Dáithí Ó Sé agus Emer O’Neill, agus leis an tuairisceoir Thomas Crosse, agus iad ag cur St. Patrick’s Day Parade,

mórshiúl spleodrach náisiúnta na tíre ar shráideanna Bhaile Átha Cliath i láthair mar chuid den trácht ar an bhFéile náisiúnta ar RTÉ One.

Beidh trácht ar sheirbhísí éagsúla RTÉ freisin ar mhórshiúl Lá Fhéile Pádraig as áiteanna eile ar fud na tíre, clár Nuachta speisialta ar RTÉ Six-One san áireamh.

Bígí faoi réir do na lámha díreacha, na cosa láidre agus neart jigeanna agus ríleanna nuair a chraolfar babhta ceannais Dancing with the Stars 2024 ag 7pm Dé Domhnaigh ar RTÉ One agus ar an RTÉ Player. Beidh cliar damhsóirí den scoth Riverdance ag damhsa le linn mhórchlár bhabhta ceannais Dancing with the Stars agus beidh roinnt d’iar-réaltaí an chláir ina dteannta!

Maidir le cúrsaí spóirt, beidh Cora Staunton, Jackie Tyrrell, Peter Canavan agus Ursula Jacob in éineacht le Joanne Cantwell don seó buaicphointí imeartha agus anailíse ar Allianz League Sunday ag 9.30 i.n. ar RTÉ2.

Dé Luain an 18 Márta, craolfar Hothouse Flowers – Stick Around and Laugh a While ar RTÉ One ag 6.30 i.n. Clár croíúil faisnéise ina dtugtar súil siar ar bhliain chinniúnach iontach 1988 i scéal an bhanna agus ina dtéitear ina gcuideachta ar chamchuairt ceolchoirmeacha ar fud na Ríochta Aontaithe sa bhliain 2023 nuair nár fágadh ticéad gan díol.

 

Tá cuid mhór ábhar boscra agus faisnéise ar fáil freisin le seinm ar an RTÉ Player agus beidh neart ceoil agus comhrá ar stáisiúin raidió RTÉ, ceiliúradh á dhéanamh acu go léir ar thogha agus rogha chultúr na hÉireann agus ar oidhreacht shainiúil na tíre i rith dheireadh seachtaine na Féile Pádraig.

Dé Luain an 18 Márta, beidh ardú meanman ó The Marty Morrissey Show le caint, ceol agus siamsa ón 9 r.n. Cuirfidh Vincent Woods, scríbhneoir agus craoltóir, mianach Chontae Mhuineacháin in iúl le gnéithe ealaíne, pobail, cultúir agus ceoil ar The County Measure, 11 r.n. ar RTÉ Radio 1. Tabharfaidh an t-údar clúiteach Pat McCabe ar eachtra fuaime sinn ar St Patrick’s Day Forever ag 1.30 i.n. ar RTÉ Radio 1, agus beidh ceiliúradh á dhéanamh ar RTÉ Concert Orchestra Presents, arna chur i láthair ag Fiachna Ó Braonáin ag 2 i.n. ar cheoltóirí nua atá ag teacht chun cinn in Éirinn.

 

Ar RTÉ Lyric fm, beidh clár speisialta Vox Nostra with Vlad Smishkewycha ar siúl Lá Fhéile Pádraig le ceol iontach ré míle bliain agus os a chionn le cloisteáil ag 7 r.n., agus beidh raidhsí móra de cheol na hÉireann, in onóir na hócáide, ar Evelyn Grant’s Weekend Drive ón 4 i.n. ar aghaidh. Ar The Lyric Feature – We Only Want the Earth ag 6 i.n., cíortar an cheist an féidir leis an gceol cuidiú linn agus aghaidh á thabhairt ar ghéarchéim na haeráide.

Cuid de bhuaicphointí dheireadh seachtaine na Féile Pádraig:

Dé hAoine an 15 Márta – Nationwide St Patrick’s Day London Special ag 7 i.n. ar RTÉ One agus RTÉ Player

Anne Cassin ag caint le Cór Pinsinéirí Éireannacha i Londain agus iad ag ullmhú do cheolchoirm Lá Fhéile Pádraig i Trafalgar Square mar chuid de cheiliúradh na Féile Pádraig ansin. Daoine os cionn 60 bliana d’aois, agus go deimhin roinnt acu os cionn 90 bliana d’aois, atá sa chór seo. Tagann siad le chéile ar mhaithe le comhluadar, spraoi agus siamsa. Bhí siad ar stáitse in ionaid de leithéid an Royal Albert Hall agus an RDS i mBaile Átha Cliath. Daoine iad a rinne imirce as Éirinn, a scéal féin ag baint le gach duine acu, agus is ábhar mórtais acu ceol ghlúin áirithe de mhuintir na hÉireann a choinneáil beo.

Dé hAoine an 15 Márta – The Late Late Saint Patrick’s Day Show ag 9.35 i.n. ar RTÉ One agus RTÉ Player

Bí in éineacht le Patrick Kielty an chéad uair aigesean Late Late Show na Féile Pádraig a chur i láthair. Beidh togha agus rogha na hÉireann á chomóradh aige. Beidh spórt agus greann, ceol agus comhrá ar an gclár beo seo agus féachfar lena linn le curiarracht dhomhanda an-speisialta a shárú, beo as Páirc an Chrócaigh.

Dé Sathairn an 16 Márta – Guinness Six Nations – Wales v Italy ag 1.45 i.n. ar RTÉ2

Beidh Jamie Heaslip, Jerry Flannery agus Stephen Ferris sa stiúideo i gcomhluadar Jacqui Hurley don chraoladh beo ar an mBreatain Bheag v an Iodáil as Stadiwm Principality i gCaerdydd. Ag 2.15 i.n. a chuirfear tús leis an imirt.

Dé Sathairn an 16 Márta – GAA Live ag 2.45 i.n. ar RTÉ One

Beidh Lee Keegan agus Tomás Ó Sé i gcuideachta Damian Lawlor don chraoladh beo ar an gcluiche peile idir Gaillimh agus Baile Átha Cliath as Páirc an Phiarsaigh, Gaillimh. Darragh Maloney an Tráchtaire. Tús an chluiche ag 3.15 i.n.

Dé Sathairn an 16 Márta – Guinness Six Nations – France v England ag 7.30 i.n. ar RTÉ2

Beidh Jamie Heaslip, Jerry Flannery agus Stephen Ferris sa stiúideo i gcomhluadar Jacqui Hurley don chraoladh beo ar chluiche na Fraince agus Shasana as Lyon. Tráchtaireacht: Hugh Cahill agus Bernard Jackman. 8.00 i.n. a thosóidh an cluiche.

Dé Domhnaigh an 17 Márta – St Patrick’s Festival: St Patrick’s Day Parade, 12.15 i.n. ar RTÉ One agus RTÉ Player

Ar lá náisiúnta cheiliúradh cultúrtha na hÉireann, tugtar cuireadh le Féile na Féile Pádraig don uile dhuine ar fud an domhain a theacht le chéile Dé Domhnaigh an 17 Márta, chun ceiliúradh a dhéanamh ar Lá Fhéile Pádraig. Beidh tráchtaireacht á craoladh beo de shráideanna Bhaile Átha Cliath ag Sarah McInerney, Dáithí Ó Sé agus Emer O’Neill, in éineacht leis an tuairisceoir Thomas Crosse, ar RTÉ One agus RTÉ Player.

Beidh paráid náisiúnta Lá Fhéile Pádraig ar ais ar shráideanna Bhaile Átha Cliath Dé Domhnaigh an 17 Márta.

Beidh Ceathrú na Féile Padraig arís ag Ard-Mhúsaem na hÉireann, Ealaíona Maisiúla agus Stair, Dún Uí Choileáin d’Fhéile iontach ó mhaidin go hoíche don uile dhuine. Beifear ar an dá láthair do chraoladh beo na bliana seo ar RTÉ One agus an spraoi ar fad á chur i láthair againn don lucht féachana sa bhaile.

‘Spréach’ an téama atá le Féile agus Paráid na bliana seo, maidir leis an splanc chruthaitheachta faoi leith sin atá de mhianach san Éireannach agus in Éirinn féin. Is é is sainiúla so-aitheanta maidir linn agus is é atá de dhlúth agus d’inneach eadrainn agus is é is cúis go minic leis an ngean a bhíonn ar mhuintir na hÉireann, ar thír na hÉireann agus ar chultúr na hÉireann ag daoine i réimsí eile den domhan.

Beidh seó na bliana seo ildaite ildánach le roinnt de na hoirfidigh ag teacht i bhfad. Beidh na bannaí móra ar ais i mbliana le banna máirseála an University of Missouri agus ceoltóirí ó Western Carolina University ina measc.

Tá tóstal iontach nua coimisiúnaithe, beartaíocht i gcomhar idir clár Ealaíona Pobail na Féile Pádraig, Tionscnamh Oirthuaisceart Lár na Cathrach (NEIC) agus Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath. Beidh ceiliúradh agus comóradh á dhéanamh leis an tóstal ar cheangal na Féile le lár chathair Bhaile Átha Cliath agus muintir na háite féin i lár an ardáin ar shráideanna na príomhchathrach. Leanann an Fhéile ag obair le roinnt de na compántais tóstail agus aeraíochta is forbheartaí in Éirinn, Buí Bolg, Spraoi, Inishowen Carnival, The Outing Queer Arts Collective agus Artastic ina measc. Táthar ag tnúth le leathmhilliún sa lucht féachana le bealach mhórshiúlóid na bliana seo. Beidh 18 seó tóstail agus oirfidíochta, 14 banna máirseála as Éirinn, Meiriceá Thuaidh agus an Fhrainc, agus líon is mó ná 4,000 duine páirteach sa Pharáid a meastar go mbeidh sí ar an bParáid Náisiúnta is mó fós ar Lá Fhéile Padraig.

Dé Domhnaigh an 17 Márta – Six One News – St Patrick’s Day 6 i.n. ar RTÉ One

Beidh trácht ar sheirbhísí éagsúla RTÉ freisin ar mhórshiúl Lá Fhéile Pádraig as áiteanna eile ar fud na tíre, clár Nuachta speisialta ar RTÉ Six-One san áireamh.

Dé Domhnaigh an 17 Márta – Buaic-chlár agus Craobh Dancing with the Stars ar RTÉ One agus RTÉ Player

Bígí faoi réir do na lámha díreacha, na cosa láidre agus neart jigeanna agus ríleanna nuair a chraolfar babhta ceannais Dancing with the Stars 2024 ag 7pm Dé Domhnaigh ar RTÉ One agus ar an RTÉ Player. Beidh cliar damhsóirí den scoth Riverdance ag damhsa le linn mhórchlár bhabhta ceannais Dancing with the Stars agus beidh roinnt d’iar-réaltaí an chláir ina dteannta!

Dé Domhnaigh an 17 Márta – Allianz League ag 9.30 i.n. ar RTÉ2

Beidh Cora Staunton, Jackie Tyrrell, Peter Canavan agus Ursula Jacob in éineacht le Joanne Cantwell don seó buaicphointí imeartha agus anailíse maidir le cluichí Shraith Allianz an deireadh seachtaine.

Dé Luain an 18 Márta – Hothouse Flowers – Stick Around and Laugh a While ag 6.30 i.n. ar RTÉ One agus RTÉ Player

Clár faisnéise a thugann siar ar bhóithrín na smaointe thú go dtí an bhliain dhochreidte a bhí ag an mbanna ceoil sa bhliain 1988, agus a leanann iad ar a gcamchuairt sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2023, camchuairt a bhí díolta amach agus a chuireann an cheist, cén fáth go bhfanann banna ceoil le chéile?

Ag seó scoile a tháinig an banna le chéile an chéad uair riamh. 3 bliana dár gcionn, sa bhliain 1988, sheinn siad do lucht éisteachta 600 milliún duine ar sheó beagán níos mó ná sin ar an teilifís, seoladh an chéad albam uathu agus is iad a bhí ar bharr liosta na n-oirfideach ag gig san RDS i mBaile Átha Cliath os comhair 40,000 duine. ‘People’ a thug siad mar theideal ar an gcéad albam. Ní hiontas sin, ba iad banna na ndaoine iad. Bhí beocht agus nuacht sna Hothouse Flowers a théigh na cluasa ag daoine tráth sna hochtóidí nach é a ndóthain sásaimh a bhí i solas ná i dteas na gréine dóibh. 35 bliana dár gcionn, tá an fuinneamh agus an beocht céanna iontu a d’fhág i lár an aonaigh iad sa bhliain 1988.

Dé Luain an 18 Márta – beidh The Snapper á thaispeáint ar RTÉ One ag 9.30 i.n.

RTÉ AR LÍNE/CULTÚR

Ceiliúradh ar chultúr na hÉireann ar rte.ie/culture, maille le buaicphointí ó Fhéile Lá Fhéile Pádraig na bliana seo

RAIDIÓ RTÉ

RTÉ Radio 1

Dé Luain an 18 Márta: The County Measure – 11.00 – 12.00 ar RTÉ Radio 1

San eagrán seo den chlár, fiosraíonn Vincent Woods, scríbhneoir agus craoltóir, cén mianach atá i gContae Mhuineacháin. Téann sé in éineacht le dream Béilí chuig an Doras i gCarraig Mhachaire Rois, ag tiomáint i gcarr railíochta i mBaile an Scotaigh, ag píobaireacht i gCluain Tiobrad agus cloiseann sé faoi bhuamáil Mhuineacháin, eachtra arb í an ghéarchuimhne go fóill í tar éis 50 bliain. Cloistear freisin The Monaghan Measure leis an gcumadóir óg Jamie Duffy.

The Collins Collection – 12.00 – 13.00 ar RTÉ Radio 1

I mí Iúil 2019 a cuireadh tús leis an Collins Collection agus tá faoi Ronan an lucht éisteachta a thabhairt siar is aniar bóithrí na smaointe le hábhar cartlainne an chláir Lá Saoire Bainc na Féile Pádraig. Ceol den uile chineál…Ceol Tíre, Snagcheol, Ceoldrámaíocht, Ceol Tuaithe agus eipicí lucht déanta agus canta a gcuid amhrán féin… Agus, mar gheall ar an bhféile atá á ceiliúradh, ceoltóirí de chuid na hÉireann uilig, ina measc Paul Brady, Mary Coughlan, Christy Moore, The Henry Girls agus neart eile.

St. Patrick’s Day Forever – 13.30 – 14.00

Tugann an t-údar clúiteach Pat McCabe ar eachtra fuaime sinn in éineacht le Mr Twangman.

The RTÉ Concert Orchestra Presents – 14.00 – 15.00

Déanann Ceolfhoireann Coirme RTÉ ceiliúradh ar cheoltóirí atá ag teacht chun cinn in Éirinn le leaganacha nua d’amhráin ó na halbaim thionscanta le Melina Malone ags Rachael Lavelle, chomh maith le ceol ó Zoë Conway, ceoltóir comhlach na ceolfhoirne. Á chur i láthair ag Fiachna Ó Braonáin

Nature on One – 15.00 – 16.00

Den chéad uair le breis is 400 bliain, i mí Deireadh Fómhair 2023, cuireadh réimse de thalamh bogaigh ar a dtugtar Paradise Fields in iarthar Londain, cóngarach go maith d’aerfort Heathrow faoi Bhéabhair. Saineolaí tréidliachta de bhunadh na hÉireann, an Dr Seán McCormack, a chuir an smaoineamh chun tosaigh ar dtús go ndéanfadh na hainmhithe uisce seo bun arís sa cheantar. Arna chur i láthair ag Derek Mooney.

Mise Sessions – 16.00 – 17.00

Tugtar an t-éisteoir chuig saol eile ar Mise Sessions go dtaithíonn ceol ar bhealach ar leith. Déantar an taifeadadh in áiteanna beaga cúlráideacha agus ceolchoirmeacha beo dea-shaothraithe á leagan amach agus á gcur i láthair ag na ceoltóirí féin. Tagann ceoltóirí, aíonna agus an lucht éisteachta le chéile ar mhaithe le comhluadar, ceol agus scéalta. Á chur i láthair ag Ray Cuddihy.

RTÉ lyric fm

Dé Domhnaigh an 17 Márta – Vox Nostra with Vlad Smishkewycha – 7.00

Ar chlár speisialta Lá Fhéile Pádraig de Vox Nostra, sula dtarlaíonn Lá an Luathcheoil, beidh ceol iontach a bhaineann le ré is faide ná míle bliain á sheinm maidin Dé Domhnaigh.

Evelyn Grant’s Weekend Drive – 16.00

Bí in éineacht le Evelyn tráthnóna Lá Fhéile Pádraig agus raidhsí móra de cheol na hÉireann á sheinm aici mar chomóradh ar an lá.

The Lyric Feature – We Only Want the Earth – 18.00

An aon mhaith an ceol agus sin ag tabhairt aghaidh ar ghéarchéim na haeráide? Sraith dhá chlár faisnéise seo, arna gcur i láthair ag Jonathan Grimes ón Contemporary Music Centre, ina bhfiosraítear an dóigh ina bhfuil plé ag cumadóirí ceoil na hÉireann le géarchéim na haeráide agus na bithéagsúlachta ina gcuid saothair. An bhféadfadh ceol sinn a spreagadh le glacadh go hionraic lena bhfuil ag titim amach agus cuidiú linn toradh níos fearr a shamhlú agus a thabhairt i gcrích san am atá romhainn uilig?

Raidió na Gaeltachta

Aifreann na Féile Pádraig – Dé Domhnaigh an 17 Márta 11.00

Aifreann Lá Fhéile Pádraig as na Doirí Beaga, Tír Chonaill, Dé Domhnaigh an 17 Márta ag 11 r.n.

Innti – Iris agus Ardán a linne – Dé Luain 18ú Márta 17.00

Scrúdaíonn an file Ailbhe Ní Ghearbhuigh an lorg a d’fhág filí INNTI ar litríocht na hÉireann ón mbliain 1970 i leith. Poet Ailbhe Ní Ghearbhuigh examines the influence the Innti poets of UCC have had on Irish literature since the 1970s.


Fágann briseadh croí na hÉireann in aghaidh Shasana go bhfuil beagnach 1 mhilliún duine ag féachaint ar RTÉ2 ar an meán

Buaicphointe na n-uimhreacha féachana ag 1.2m

230,000 sruth breise ar RTÉ Player 

Sa nóiméad deireanach a bhuaigh Guinness Six Nations ar Shasana in Twickenham oíche Dé Sathairn, bhí 971,000 duine ag breathnú ar RTÉ2 ar an meán.

Bhí 69% de na daoine a bhí ag féachaint ar an teilifís ag an am ar chlúdach beo RTÉ2, a bhuaigh 1.2 milliún ag 6.33pm. Idir an dá linn bhí 230,000 sruth ar RTÉ Player.

Cuirfear clabhsúr le Guinness Six Nations an deireadh seachtaine seo le dhá chluiche beo Dé Sathairn ar RTÉ2 & RTÉ Player. Ar dtús, tabharfaidh an Bhreatain Bheag agus an Iodáil aghaidh ar an spúnóg adhmaid (1.45pm) agus ina dhiaidh sin (7.30pm) tabharfaidh Sasana aghaidh ar an bhFrainc i Lyon agus tá seans fós ag an dá thaobh an Chraobh a bhuachan.

Figiúirí teilifíse – TAM Ireland/Nielsen
Figiúirí RTÉ Player – AT Internet


Féile na Meán Ceilteach 2024: dráma de chuid RTÉ Obituary ainmnithe in éineacht le drámaí Amazon Prime agus BBC

Faigheann RTÉ agus léiritheoirí neamhspleácha Éireannacha 19 nAinmniúchán don

Féile na Meán Ceilteach 2024

Féach ar shearmanas na n-ainmniúchán

D’fhógair na láithreoirí Sanjeev Kohli agus Cathy MacDonald inné liosta iomlán na n-ainmnithe do Ghradaim Barr Feabhais Torc, ag nochtadh iad siúd a bhí ar siúl ag Féile na Meán Ceilteach i mbliana: Cruinniú Mullaigh Idirnáisiúnta Fuaime agus Scáileáin.

Ar siúl ón 4 go dtí an 6 Meitheamh 2024 i gCaerdydd, tiocfaidh na hainmnithe le chéile ag ceiliúradh na saothar ilghnéitheach ó dhaoine cruthaitheacha cumasacha ar fud na hAlban, na hÉireann, na Breataine Bige, Oileán Mhanann, Chorn na Breataine, na Briotáine agus na Gailíse ag na searmanais bhronnta laethúla, le RTÉ, BBC, Sky, France 3 Bretagne, TG4, Televisión de Galicia agus S4C ar fad ag reáchtáil trófaithe mór le rá.

Tá greann dubh RTÉ Obituary ainmnithe in éineacht leis an scéinséir Amazon Prime/Televisión de Galicia Operación Marea Negra, chomh maith leis an scéinséir iomráiteach BBC Scotland/BBC Two Guilt, agus miniseries BBC One Steeltown Murders.

Tá Máirín Ní Ghadhra ó RTÉ Raidió na Gaeltachta ainmnithe do Láithreoir na Bliana, agus tá ómós corraitheach an stáisiúin don chraoltóir ceannródaíoch Gaeilge Rónán Mac Aodha Bhuí ainmnithe sa chatagóir Siamsaíocht in éineacht le léiriúcháin as Albain agus as an mBreatain Bheag.

Tá an fhéile á maoiniú ag BBC Cymru Wales, BBC Thuaisceart Éireann, RTÉ, TG4, MG ALBA, BBC Scotland, S4C, Televisión de Galicia, BBC England, Coimisiún na Meán, Northern Ireland Screen – ILBF agus USBF, Screen Ireland, Screen Scotland, Screen Cornwall.

Is iad seo a leanas ainmniúcháin RTÉ:

Beochan (Scáileán)

Sióga Fia (Little Moon Animation do RTÉ)

Na hEalaíona (Scáileán)

Mícheál Ó Súilleabháin – Between Worlds (Red Shoe Productions do RTÉ)

Cúrsaí Reatha (Scáileán)

RTÉ Investigates: Gnéas le ligean ar Cíos

Sraith Drámaíochta (Scáileán)

Obituary (Magamedia do RTÉ)

Siamsaíocht (Scáileán)

Seó Tommy Tiernan (Power Pictures Ltd & Mabinóg Ltd do RTÉ)

Sraith Fhíorasach (Scáileán)

Oileáin Fhiáine na hÉireann (Crossing the Line Productions do RTÉ)

Stair (Scáileán)

Teacht ar Bhríd (RTÉ)

Clár Ceoil Beo (Scáileán)

Seisiún (Sugartown Films agus RTÉ Player do RTÉ)

Clár Faisnéise Aonair (Scáileán)

An bhfuil mé anseo? (Atom Films do RTÉ)

Clár Faisnéise Spóirt (Scáileán)

Liam Brady: The Irishman Abroad (Brick Films Ltd do RTÉ)

Spiorad na Féile

Viva Mary (Rúnda do RTÉ)

Greann (fuaim)

Rang Nero (Bobby Aherne Productions do Raidió RTÉjr)

Clár Faisnéise (Fuaim)

Clár Faisnéise RTÉ On One: Skyhope

Siamsaíocht Raidió

An Cúinne Dána (RTÉ Raidió na Gaeltachta)

Bladhaire – Clár in ómós do Rónán Mac Aodh Bhuí (RTÉ Raidió na Gaeltachta)

Stair (fuaim)

Clár Faisnéise RTÉ On One: Oíche Dhorcha i mBéal Easa

Clár Ceoil Raidió

Cuan an Cheoil (Stiúideo Cuan/RTÉ Raidió na Gaeltachta)

Láithreoir Raidió na Bliana

Máirín Ní Ghadhra (RTÉ Raidió na Gaeltachta)

Stáisiún Raidió na Bliana

RTÉ Raidió na Gaeltachta


Bhronn Lankum RTÉ Choice Music Prize Albam Gaeilge na Bliana 2023

RTÉ Choice Music Prize
 
I gcomhar le IMRO agus IRMA
 
RTÉ Choice Music Prize Albam Gaeilge na Bliana 2023
 
Lankum – Lankum Bréagach
 
RTÉ Choice Music Prize Amhrán na Bliana 2023
 
Cian Ducrot – “Neamh”
 
Ealaíontóir Éireannach na Bliana 2023
 
Jazzy
 
Ealaíontóir Ceannródaíoch na Bliana 2023
 
Jazzy
 
Albam Clasaiceach na hÉireann
 
Achtung Baby le U2
 
Clár Buaicphointí Teilifíse – Déardaoin an 14 Márta ag 22.30 ar RTÉ2
 

Tá Lankum fógartha mar bhuaiteoir Albam Gaeilge na Bliana 2023 de chuid RTÉ Choice Music Prize don albam False Lankum. Rinne Denise Chalia, iarbhuaiteoir AOTY, an fógra i Vicar St tar éis don phainéal moltóireachta, ina raibh gairmithe meán ceoil na hÉireann agus faoi chathaoirleacht Jim Carroll, teacht le chéile tráthnóna chun cinneadh a dhéanamh faoin albam a bhuaigh.

Fuair Lankum seic €10,000, duais atá curtha ar fáil ag Eagraíocht Chearta Ceoil na hÉireann (IMRO) agus Cumann Ceoil Taifeadta na hÉireann (IRMA), chomh maith le gradam a coimisiúnaíodh go speisialta.

Bhí an ócáid, arna óstáil ag Tracy Clifford ó RTÉ 2FM, ar siúl beo i Vicar St agus craoladh beo é ar 2FM le Beta Da Silva, bhí léirithe eisiacha ó ochtar de na healaíontóirí ainmnithe.

Vótáladh Cian Ducrot an RTÉ Choice Music Prize Amhrán na Bliana dá amhrán “Heaven”. Roghnaíodh an t-amhrán ó ghearrliosta de 10 n-amhrán le vóta poiblí (Éire amháin), trí shuíomhanna idirlín RTÉ 2FM agus Choice Music Prize agus d’fhógair Tracy Clifford é ar a clár 2FM tráthnóna.

Bhuaigh Jazzy Ealaíontóir Éireannach na Bliana, chomh maith le hEalaíontóir Ceannródaíoch na Bliana. Bhailigh Dave Fanning gradam U2 don albam clasaiceach Éireannach Achtung Baby. Sheol The Edge agus Adam Clayton teachtaireacht trí fhíseán ó Las Vegas.

Bhí comhráite, le ceithre phainéal tionscail, ar siúl níos luaithe sa lá in BIMM ar Shráid Phroinsias.

Craolfaidh RTÉ2 clár teilifíse uair an chloig de Dhuais Cheoil Rogha RTÉ, ina mbeidh léirithe ó na hocht ngníomh agus arna óstáil ag Tracy Clifford Déardaoin an 14 Márta ag 22.30.

Creidmheas grianghraf – Graham Keogh

#rtechoiceprize

 


Clár nua RTÉ lyric fm tráthnóna Dé Domhnaigh le Simon Delaney

Tá breisiú nua fógartha ag RTÉ lyric fm ar a sceideal, Tráthnóna Domhnaigh le Simon Delaney. Bí páirteach leis an aisteoir stáitse agus scáileáin Simon Delaney gach tráthnóna Domhnaigh ó 1-4pm agus meascán breá ceoil d’éisteacht an deireadh seachtaine. Is cuma más cat swingin tú le cluas do snagcheol nó leannán de rogha clasaiceach, coinneoidh Simon na foinn mhóra agus an comhrá éasca ag sileadh.

Tráthnóna Dé Domhnaigh le Simon Delaney, dúirt Simon: “Bhí mé i m’éisteoir díograiseach RTÉ lyric fm ar feadh na mblianta, agus cibé an é Marty Whelan atá ag coinneáil cuideachta orm sa charr ar maidin nó na scannáin agus ceol iontach le Aedín Gormley, tá rud éigin ann i gcónaí a chuireann blas an cheoil orm. Níl mé ar bís seó nua a thabhairt chuig lucht éisteachta dílis Lyric FM gach tráthnóna Domhnaigh. Má tá do theaghlach cosúil liomsa agus má tá sé i gceist agat fuarú amach don lá, coinneoidh an ceol ar ár seó nua cuideachta duit.

“Ar ndóigh, mar lucht leanúna amharclannaíochta ceoil beidh splancanna de West Side Story agus Miss Saigon, agus le daidí a sheinn i ré an showband, ní bheidh na crooners i bhfad ar shiúl ach an oiread! Ní bheadh aon seó críochnaithe gan an réimse mór ceanáin chlasaiceacha, idir cheolchoirmeacha agus stáitse an cheoldráma, beidh gach duine ó Vivaldi go Pavarotti le feiceáil. Tá an deis agam mo bhlas ceoil a roinnt leis an lucht féachana lyric fm thar a bheith spreagúil, agus ní féidir liom fanacht chun dul i ngleic leo thar na haerthonnta. Rud amháin atá cinnte, déanfaimid gáire ar an mbealach, díreach suas go dtí go mbeidh do rósta Dé Domhnaigh réidh!”

Dúirt Ceannasaí RTÉ lyric fm Sinéad Wylde: “Bhí Simon ina chara le RTÉ lyric fm le tamall anuas agus tá ríméad orainn anois fáilte oifigiúil a chur roimhe i dteaghlach RTÉ lyric fm. Tá sé ag obair go dlúth leis an léiritheoir Ian McGlynn chun seó nua a fhorbairt do thráthnóna Dé Domhnaigh agus in éineacht lena stíl láithreoireachta te, spraoi agus mischief, tabharfaidh sé a chuid eolais ar amharclannaíocht cheoil, scannáin, stáitse agus scáileán chuig gach tráthnóna Domhnaigh ó 1- 4pm.”


Ó na 2 Johnnies go na Hothouse Flowers: Tá RTÉ ag ceiliúradh Sheachtain na Gaeilge le Energia 2024

Tá na Two Johnnies ag dul go dtí an Ghaeltacht. Tá na Hothouse Flowers ag dul siar bóithrín na smaointe. Agus tá fonn ar Bhláithín de Burca labhairt faoi chúrsaí ghnéis as Gaeilge in The Irish for Sex. Fáilte go #SnaG24 ar RTÉ.  Beidh RTÉ ag obair i bpáirt arís le Conradh na Gaeilge le haghaidh Seachtain na Gaeilge le Energia 2024, agus ceiliúradh á dhéanamh ar gach a bhaineann leis an nGaeilge. Tá ról lárnach ag an bhféile ó thaobh daoine fud fad na hÉireann agus ar fud an domhain a spreagadh leis an ‘gcúpla focal’ atá acu a úsáid.    Beidh Seachtain na Gaeilge ar siúl ón Aoine an 1 Márta go dtí Lá Fhéile Pádraig, Dé Domhnaigh an 17 Márta, agus tá sí ar cheann de na hócáidí ceiliúrtha idirnáisiúnta is mó atá againn ar na nGaeilge agus ar ár gcultúr.   Dúirt Kevin Bakhurst, Príomh-Stiúrthóir RTÉ: “Seo é an rogha is fearr de chláir nuálacha trasardáin dá raibh ag RTÉ go dtí seo chun tacú le Seachtain na Gaeilge, agus tá ábhar nua agus beo ar fáil i nGaeilge agus go dátheangach ar an teilifís, ar an raidió agus ar líne. Tá méadú tagtha ar líon na gclár Gaeilge a chraolann RTÉ, ó 123 uair an chloig d’ábhar Gaeilge in 2017 go dtí beagnach 1,200 uair an chloig in 2023 – rud a thugann léargas ar leith faoi dhúthracht RTÉ i leith na teanga. Is do gach duine Seachtain na Gaeilge, lena n-áirítear an dream nach bhfuil acu ach na ‘cúpla focal”   BUAICPHOINTÍ AR AN TEILIFÍS  Tá fás leanúnach ag teacht ar ábhar Ghaeilge agus ábhar dátheangach RTÉ agus tá rogha breá d’ábhar siamsaíochta, spóirt agus faisnéis coimisiúnaithe as an nua agus craolfar iad seo le linn buaicthréimhsí in Earrach na bliana 2024.    Cuirfear tús le séasúr nua de choimisiúin Chláracha Gaeilge le The Irish for Sex (RTÉ One, Déardaoin, 14 Márta ag 10.15pm) ina mbeidh an bhean ghrinn ar a boinn, a bhfuil duaiseanna buaite aici, Bláithín de Burca, ár dtabhairt ar thuras spleodrach faoin nGaeilge sa tóir ar fhocail atá gan srian, gan náire ionas go mbeidh glúin nua in ann labhairt i nGaeilge faoi gach a bhaineann le cúrsaí gnéis agus gnéasachta. Feicimid agallaimh atá géarchúiseach – agus go minic an-ghreannmhar – le Manchán Magan, an Dr Sharon Arbuthnot ó Ollscoil Cambridge, The Wild Geeze, Growler, Hysteria Comedy Collective agus an bailitheoir cáiliúil focal Toose Mac Gearailt, agus casfaidh Bláithín le Gaeilgeoirí de gach aois agus i ngach réimse agus iad ag plé focail atá dearmadta, greannmhar agus go minic gleoite a bhaineann leis an gcuid is dlúthphearsanta dár saol. Agus an greann fite fuaite le staidéar radacach, nua, ar ár dteanga agus ar ár gcultúr, leanann an clár faisnéise Bláithín agus í ag cur liosta le chéile d’fhocail a bhraitheann sí a bheith in easnamh, ní hamháin agus í ag obair mar bhean ghrinn, ina gnáthshaol ó lá go lá chomh maith.   Tá na Hothouse Flowers ar cheann de na bannaí ceoil is ansa linn in Éirinn ó thosaigh siad amach i dtosach beagnach dhá scór bliain ó shin. 35 bliain níos déanaí táimid ina gcomhluadar in Albain agus iad ar bhabhta amháin dá gcamchuairt sa Ríocht Aontaithe. Tá a lucht leanúna tagtha go Glaschú agus Aberdeen as Melbourne, Berlin, Liverpool agus fiú chomh fada ó bhaile le Toraí agus iad in ann gach uile fhocal a chanadh in éineacht leo. Beidh muid in ann éisteacht leis an lucht leanúna, an banna féin agus baill dá dteaghlaigh agus muid ag bualadh isteach chucu anois agus arís agus iad ar a dturas, ag dul siar agus aniar ina stair, ag plé an chaoi ar éirigh chomh hiontach leis an mbanna ón tús, agus an chaoi ar éirigh leis an mbanna fanacht le chéile i rith an ama. Beidh Hothouse FlowersStick Around And Laugh A While, ar siúl ar RTÉ One, ar an 18 Márta, Luan an tSaoire Bainc, ag 6.30pm.   Gach tráthnóna le linn SnaG, beidh foireann an Today Show ag spreagadh an lucht féachana le feabhas a chur ar a gcuid Gaeilge le Focal an Lae, agus beidh gearrscannáin, a coimisiúnaíodh go speisialta, le feiceáil ar chainéil meán sóisialta an chláir.   Agus beidh neart ar siúl do na páistí i nGaeilge ar RTÉjr, ar chaineál You Tube RTÉjr, agus ar rannóg na bpáistí ar Sheinnteoir RTÉ. Tá an coiméide beochana réamhscoile, Baile na Samhlaíochta, de chuid Nuria González Blanco a bhí ainmnithe le haghaidh Oscar, in ann spreagadh agus croí a thabhairt do dhuine, agus tá sé fréamhaithe go domhain i dtéama an teaghlaigh.  Sraith foghlama beo i nGaeilge is ea Tír na nÓg, atá bunaithe ar an bhfinscéal Ceilteach, agus a bhfuil 21 cuid inti. Cuideoidh sé le páistí an Ghaeilge a fhoghlaim agus a labhairt go muiníneach, chomh maith leis an gcruthaitheacht agus an smaointeoireacht neamhspleách a fheabhsú sna luathbhlianta. Tugann Silly Sundays léargas ar an éagsúlacht atá in Éirinn na linne seo, ar an scáileán agus le linn an léirithe araon. Bí ag éisteacht laethanta na seachtaine ar RTÉ Jr ón 28 Feabhra ar aghaidh.

BUAICPHOINTÍ AR AN RAIDIÓ  Ar RTÉ 2FM, tá The 2 Johnnies ag tabhairt aghaidh ar an nGaeltacht in Iarthar Chiarraí, áit a mbeidh siad ag craoladh beo ó theach tábhairne Pháidí Uí Shé i gCeanntrá ar an Aoine an 8 Márta. Beidh ambasadóir Sheachtain na GaeilgeAindriú de Paor ag cuidiú leis na leaideanna agus iad ag teannadh leis an lá mór agus ag cabhrú leo gach lá lena ‘gcúpla focal’.  Beidh Jennifer Zampereilli ag foghlaim faoi Ghnéas as Gaeilge. Agus ar Breakfast with Donncha, Doireann and Carl, beidh siad ag tabhairt faoi chuid de na míreanna agus ceisteanna is fearr leo as Gaeilge. Tiúnail isteach mar is gnáth chuig The National Chart Show le Bláthnaid Tracey idir 7.00pm agus 9.00pm gach Aoine agus beidh nuacht dhátheangach, chomh maith le tuairiscí tráchta, le cloisteáil gach aon lá le linn na dtrí seachtaine.   Ar RTÉ Radio 1, beidh Folk on One, South Wind Blows, Céilí House, The Rolling Wave agus go leor eile ag ceiliúradh na féile ar a gcuid clár, agus ar an 14 Márta athróidh The Late Debate arís go dtí An Díospóireacht Dhéanach, áit a mbeidh painéal de pholaiteoirí ag plé ceisteanna polaitíochta a bhaineann leis an nGaeilge inár sochaí. Beidh an dá theanga in úsáid um thráthnóna, tráth a mbeidh Colm Ó Mongáin ina láithreoir. Ar 13 Márta cloisfear eagrán speisialta i nGaeilge de A Word in Edgeways clár a bhíonn ar siúl gach maidin i rith na seachtaine.      Ar RTÉ lyric fm a bheidh Éist ar siúl, agus an scríbhneoir agus teangeolaí Manchán Magan ag fí isteach focail i nGaeilge, a dhéanann cur síos ar ghnéithe éagsúla den cheol, na hamhráin, agus na fuaimeanna, sna sceidil laethúla.    Ar RTÉ Raidió na Gaeltachta, is í Seachtain na Gaeilge í gach seachtain den bhliain agus leanfaidh an stáisiún de thogha an cheoil, an chomhrá agus na díospóireachta a chur ar fáil chomh maith le nuacht náisiúnta, idirnáisiúnta agus áitiúil gach lá den mhí. Ar RTÉjr Radio, tabharfaidh Ón Domhan Thíos na páistí ar thuras draíochtúil, mistéireach isteach i bhfinscéalta na hÉireann le scéal nua a chruthú; scéal faoi shíofraí, faoi na Tuatha de Danann agus an méid a tharlaíonn nuair a bhuaileann saol ársa an lucht sí agus páistí ó shaol na linne seo in Éirinn le chéile. Samhlaigh go bhfuil Stranger Things ag bualadh leis an nGaeltacht! Ón 7 Márta ar RTÉ Jr radio. BUAICPHOINTÍ AR LÍNE  Tá RTÉ ag cur leis na seirbhísí atá ar fáil dúinn i nGaeilge agus tá méadú ag teacht ar an ábhar i nGaeilge a bhíonn le fáil ar RTÉ.ie agus ar Sheinnteoir RTÉ.    Ar Sheinnteoir RTÉ, cuirfidh Séaghan Ó Súilleabháin – A.K.A. The Kerry Cowboy – Shockin’ at Gaeilge i láthair. Scannán gearr lán le greann atá sa tsraith Treoir ar an nGaeilge ina múineann sé na frásaí Gaeilge a theastóidh uait chun dul i ngleic le cúrsaí an tsaoil, cúrsaí grá agus gach rud idir eatarthu. Idir a bheith ag eascaine i nGaeilge agus ag cúirtéireacht i nGaeilge sa 21ú haois, gheobhaidh tú gach a bhfuil uait ón Kerry Cowboy sna físeáin ghearra, ghreannmhara seo, atá tú in ann a roinnt.     Ar leathanach baile Sheinnteoir RTÉ leagfar amach an t-ábhar is fearr i nGaeilge le haghaidh gach aois, agus deis á tabhairt don lucht féachana fáil amach dóibh féin faoin saibhreas a bhaineann leis an rogha clár a chuireann Cláracha Gaeilge RTÉ ar fáil.

Agus leanfaidh www.rte.ie/gaeilge ar aghaidh ag tabhairt ardáin don ábhar is fearr i nGaeilge a thagann chugainn ó RTÉ agus ón tír uilig, agus ag tabhairt smaointe agus tacaíochta do dhaoine a bheadh ag iarraidh cur leis an ‘gcúpla focal’ atá acu, chomh maith le haird a tharraingt ar an gcuid is fearr de na himeachtaí a bheidh ar siúl le linn Sheachtain na Gaeilge.  Beidh Ceolfhoireann choirme RTÉ ag roinnt a gcuid saineolais le ‘ Uirlis an Lae’ ar ardáin meáin shóisialta RTÉ.  Má theastaíonn uait feabhas a chur ar do chuid Gaeilge le linn na míosa seo chugainn gheobhaidh tú neart ábhar a chuideoidh leat ar Learning Irish (rte.ie). Chun an t-eolas is déanaí ar fad a fháil ar Sheachtain na Gaeilge ar RTÉ, caith súil ar rte.ie/culture, rte.ie/gaeilge, chomh maith le cuntais Facebook, Twitter agus Instagram RTÉ ag úsáid #snag.   Agus chun tuilleadh eolais a fháil faoi imeachtaí Sheachtain na Gaeilge ar fud na tíre, téigh chuig www.snag.ie.


Fógraíocht i nGaeilge le cur ar fáil ar RTÉ Raidió na Gaeltachta den chéad uair le 50 bliain

Bhí RTÉ Raidió na Gaeltachta, stáisiún raidió náisiúnta Gaeilge na hÉireann, ag ceiliúradh 50 bliain a bhunaithe sa bhliain 2022 agus tá an stáisiún réidh anois chun sprioc thábhachtach shuntasach eile a bhaint amach trí fhógraíocht i nGaeilge a chur ar fáil ar an raidió den chéad uair. Chomh maith le fógraíocht ar an tseirbhís FM, cuirfear fógraíocht ar fáil i nGaeilge ar láithreán gréasáin RTÉ Raidió na Gaeltachta agus ar an RTÉ Radio Player.

Éilítear le hAcht na dTeangacha Oifigiúla (Leasú), 2021 ar chomhlachtaí poiblí a chinntiú go bhfuil 20% ar a laghad dá bhfógraíocht i nGaeilge agus go bhfuil 5% dá mbuiséad fógraíochta curtha i leataobh do na meáin Ghaeilge. Ó tharla gurb é RTÉ Raidió na Gaeltachta an t-aon stáisiún raidió náisiúnta lán-seirbhíse Gaeilge atá ann, cuirfidh an tseirbhís nua seo ar an stáisiún ar chumas gach fógróra an ceanglas riachtanach seo a chomhlíonadh agus ag an am céanna cuirfear sruth nua tábhachtach ioncaim ar fáil do RTÉ Raidió na Gaeltachta. Leis an sruth nua ioncaim seo, beidh deis ann níos mó infheistíochta a fhorbairt agus feabhsófar seirbhís RnaG chun freastal níos fearr ar chainteoirí Gaeilge.

Is éard a dúirt Gearóid Mac Donncha, Ceannaire RTÉ Raidió na Gaeltachta: “Is iontach an scéal é seo don earnáil agus cuirfidh sé leis an obair mhór atá á déanamh ag RTÉ Raidió na Gaeltachta le 50 bliain. Cuideoidh an tacaíocht ó fhógróirí linn feabhas a chur ar an ábhar a chuirimid ar fáil agus cuideoidh sé freisin chun bonneagar nua comhaimseartha a fhorbairt agus é mar sprioc againn freastal níos fearr a dhéanamh ar lucht éisteachta an lae inniu agus amárach.”

Is éard a dúirt Gavin Deans, Stiúrthóir Tráchtála RTÉ: “Is forbairt thábhachtach í seo don fhógraíocht i nGaeilge. Ba mhaith liom mo bhuíochas a ghabháil le Gearóid agus leis an bhfoireann in RTÉ Raidió na Gaeltachta agus le m’fhoireann féin anseo i nDíolachán Meán RTÉ, as an obair chrua a rinne siad agus as an am a chaith siad ag iarraidh an bonneagar a chur ag obair le go mbeimis in ann an tseirbhís seo a chur ar fáil dár ngníomhaireachtaí agus cliaint.”

Le fiosrúchán a dhéanamh maidir le Deiseanna Fógraíochta Gaeilge in RTÉ, seol ríomhphost chuig mediasales@rte.ie

Chun áirithint a dhéanamh, seol ríomhphost chuig:

Raidió: radio.bookings@rte.ie

Ardáin Dhigiteacha: digital.bookings@rte.ie


Evelyn O’Rourke ceaptha ina Comhfhreagraí Ealaíon agus Meán RTÉ

Is cúis áthais do Nuacht RTÉ a fhógairt go bhfuil Evelyn O’Rourke ceaptha ina Comhfhreagraí Ealaíon agus Meán tar éis comórtas inmheánach.

D’oibrigh Evelyn, iriseoir craolacháin RTÉ le breis is 20 bliain agus a bhfuil gradaim bainte amach aici, ar raon leathan clár, i nGaeilge agus i mBéarla araon, ar fud RTÉ agus TG4 agus bhí Evelyn ag tuairisciú le gairid anuas don chlár maidine laethúil ‘Today’ ar Raidió 1 a bhfuil Claire Byrne ina láithreoir air.

Chomh maith le comhláithriú a dhéanamh ar The Irish Book Awards le blianta fada ar theilifís RTÉ One, rinne Evelyn cur i láthair agus tuairisciú freisin ar an gclár ealaíon Arena ar RTÉ Radio 1 a chlúdaíonn gach gné de shaol ealaíon agus cultúir na hÉireann.

Dúirt Evelyn O’Rourke faoina ceapachán: “Táim ríméadach a bheith ceaptha i mo Chomhfhreagraí Ealaíon agus Meán RTÉ tráth a bhfuil cáil thallann aisteoireachta agus scríbhneoireachta na hÉireann ar fud an domhain mhóir, a léiríonn tallann as cuimse thionscail chruthaitheacha na hÉireann. Táim ag tnúth go mór cíoradh a dhéanamh ar an raon leathan scéalta maidir leis na healaíona agus leis an gcultúr in Éirinn chomh maith le hiniúchadh agus tuairisciú a dhéanamh ar thírdhreach na meán sa tír seo atá ag síorathrú agus na scéalta sin a chur os comhair an lucht féachana ar fud na meán digiteach, an raidió agus na teilifíse. Aireoidh mé uaim go mór mo chomhghleacaithe ar Radio 1 agus ar an seó Today with Claire Byrne ach táim ag súil taitneamh a bhaint as an bhfócas a bheidh i gceist le mo ról nua agus tiomantas leanúnach RTÉ na scéalta tábhachtacha seo a insint.”

Dúirt Deirdre McCarthy, Stiúrthóir Nuacht agus Cúrsaí Reatha RTÉ: “tá lúcháir an domhain orainn go mbeidh Evelyn ar an bhfoireann Nuachta agus Cúrsaí Reatha ina Comhfhreagraí Ealaíon agus Meán. Clúdaíonn an comhfhreagras seo dhá earnáil i saol na hÉireann atá thar a bheith tábhachtach. Tá ról ríthábhachtach ag na hEalaíona i saol cultúrtha, sóisialta agus geilleagrach na tíre seo agus tá tírdhreach na meán ag forbairt go tapa agus tá mífhaisnéis agus bréagaisnéis ag cruthú dúshláin mhóra dúinn go léir.”

Is as Baile Átha Cliath Evelyn O’Rourke. Bean í a bhfuil taithí mhór aici agus a bhfuil gradaim Láithreora/Tuairisceora RTÉ bainte amach aici i gcúrsaí teilifíse agus raidió araon. Tar éis dí céim a bhaint amach i Staidéar na Drámaíochta agus an Bhéarla i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, d’oibrigh Evelyn i gcúrsaí teilifíse agus scannánaíochta sula ndeachaigh sí le RTÉ. Tá clár Ardteistiméireachta bliantúil rathúil an Mhoil Staidéir á chur i láthair aici ó Eanáir 2021, a bhfuil tóir thar na bearta air ar na meáin shóisialta, le breis is 2 mhilliún lucht spéise. Scríobh Evelyn an bheathaisnéis sárdhíola ‘Dear Ross’ freisin sa bhliain 2014. Is Gaeilgeoir líofa í Evelyn agus baineann sí sult as bheith ag craoladh i nGaeilge go minic.


Showing 1 - 10 of 363 stories