skip to main content

Tarraingíonn an bua is airde d’Éirinn thar an tSeoirsia lucht féachana taifeadta chuig RTÉ2

Tharraing an bua is airde a bhí ag Poblacht na hÉireann 11-0 ar an tSeoirsia aréir ina gcáilitheoir do Chorn Domhanda na mBan FIFA 2023 i Staid Thamhlachta lucht féachana mór le RTÉ2 d’idirnáisiúnta na mBan in Éirinn.

Bhí lucht féachana 209,000 ar an meán tiúnta, agus bhí sciar de 18% díobh siúd a bhí ag breathnú ar an teilifís ag an am ag an gcluiche. Shroich na huimhreacha 340,000 i dtreo dheireadh an chluiche. Ina theannta sin, bhí 10,100 sruth ar RTÉ Player.

Tá taobh Vera Pauw ar ais i gCorn an Domhain ag cáiliú gníomhaíochta i mí Aibreáin le turas chun ceannairí grúpa a ghlacadh ar an tSualainn agus a staidiam Tamhlachta a thabhairt ar ais i gcoinne na Fionlainne i mí Mheán Fómhair seo chugainn, beo ar RTÉ2 agus RTÉ Player.

Agus é ag trácht ar na figiúirí, dúirt Declan McBennett, Ceannasaí Spóirt Ghrúpa RTÉ: “Ar oíche stairiúil ar an bpáirc léirigh an lucht féachana sa bhaile arís an fonn an grúpa seo a fheiceáil ag céim níos mó fós. Tá an-áthas orainn a bheith in ann gairmithe spóirt den sórt sin agus eiseamláirí dearfacha a thaispeáint do gach aoisghrúpa agus táimid ag tnúth le cluiche na Sualainne i mí Aibreáin.”


Duais Rogha Ceoil RTÉ le filleadh in 2022

Duais Rogha Ceoil RTÉ le filleadh in 2022

I gcomhar le IMRO agus IRMA

P R Í O M H D H Á T A Í 2 0 2 2

Fógra an Ghearrliosta d’Albam Éireannach na Bliana 2021 – 5 Eanáir

Fógra an Ghearrliosta d’Amhrán Éireannach na Bliana 2021 – 26 Eanáir

Beo in Vicar St, Baile Átha Cliath agus Craoladh Eisiach ar RTÉ – 3 Márta

Beidh Duais Rogha Ceoil RTÉ ag filleadh sa bhliain 2022 agus leanfaidh sí de phríomhról a bheith aici maidir le cur chun cinn cheol na hÉireann. Fógraíodh príomhdhátaí d’imeacht na bliana 2022 inniu ar an Tracy Clifford Show ar RTÉ 2FM i dteannta bhuaiteoir Dhuais Rogha Ceoil RTÉ, Denise Chalia.

Beidh Ócáid Dhuais Rogha Ceoil RTÉ, ceann de na hoícheanta i mó don tionscal, ar siúl arís in Vicar St Déardaoin an 3 Márta agus déanfar é a cheiliúradh le linn craolta eisiach bheo ar RTÉ 2FM, mar aon le clár speisialta don teilifís ar RTÉ2 níos déanaí an mhí sin. Beidh tuilleadh eolais ag teacht go luath.

Áirítear ar phríomhdhátaí do Dhuais Rogha Ceoil RTÉ:

• Fógra an Ghearrliosta d’Albam Éireannach na bliana 2021 – Dé Céadaoin an 5 Eanáir

• Fógra an Ghearrliosta d’Amhrán Éireannach na bliana 2021 – Dé Céadaoin an 26 Eanáir

• Fógrófar Albam Éireannach na Bliana 2021 agus Amhrán Éireannach na Bliana 2021 beo ó Vicar St agus ar RTÉ 2FM Déardaoin an 3 Márta.

Is éard a dúirt Ceann RTÉ 2FM, Dan Healy: “In ainneoin na ndúshlán a bhí romhainn i mbliana, lean ceoltóirí na tíre orthu ag déanamh an rud is dual dóibh agus tá roinnt ceoil den scoth cruthaithe acu, agus tá muidne anseo in 2FM ag súil go mór le hé a cheiliúradh. Is léiriú é caighdeán na ngearrliostaí d’Amhrán na Bliana agus d’Albam na Bliana, mar aon leis na ceoltóirí atá ar RTÉ Rising, ar ardchaighdeán an cheoil in Éirinn faoi láthair. Tá 2FM réidh le tacú leis na hamhráin agus na ceoltóirí atá ar ghearrliosta Dhuais Rogha Ceoil RTÉ don bhliain seo chugainn agus chun leanúint den tacaíocht atá tuillte go maith acu a thabhairt dóibh.”

Beidh ‘Comhráite’ Dhuais Rogha Ceoil RTÉ ag filleadh Dé Céadaoin an 2 Márta. Is fóram ceoil idirnáisiúnta é ‘Comhráite’ a bhfuil sé d’aidhm aige plé oscailte a spreagadh idir na painéalaithe agus an lucht spéise d’fhonn na príomh-shaincheisteanna is mó atá roimh ceoltóirí agus gairmí an tionscail a cheistiú agus a shoiléiriú.

Déanfar scoth cheol taifeadta na hÉireann a cheiliúradh arís le Duais Rogha Ceoil RTÉ. Tá an duais, a cuireadh ar bun sa bhliain 2005, ar cheann de bhuaicphointí na bliana i dtionscal an cheoil in Éirinn faoin tráth seo. Roghnaítear Albam Éireannach na Bliana ag painéal dáréag de dhaoine gairmiúla maidir le meáin chumarsáide an cheoil agus de shaineolaithe ar an tionscal ó ghearrliosta deich gcinn d’albaim.

Gheobhaidh an buaiteoir €10,000, duaischiste atá curtha ar fáil ag Eagraíocht um Chearta Ceoil na hÉireann (IMRO) agus Cumann um Cheol Taifeadta na hÉireann (IRMA).

Dúirt Willie Kavanagh, Cathaoirleach IRMA: “Tá an-áthas ar IRMA go bhfuilimid bainteach le Duais Rogha Ceoil RTÉ fós. Tasc tairbheach é i gcónaí a bheith sa tóir ar na ceoltóirí is cumasaí ar fad, agus bíonn maithe agus móruaisle cheol taifeadta na hÉireann le feiceáil ar ghearrliosta Duais Rogha Ceoil RTÉ gach aon bhliain.”

Gheobhaidh gach ceoltóir agus grúpa a mbainfidh áit amach ar an ngearrliosta gradam a coimisiúnaíodh go speisialta.

Is comhpháirtithe tionscadail oifigiúla Dhuais Rogha Ceoil RTÉ iad RAAP, Cultúr Éireann, FMC agus Minding Creative Minds chomh maith.

Foilsíodh liosta de na halbaim Éireannacha a eisíodh go dtí seo in 2021 ar láithreán gréasáin Dhuais Rogha Ceoil. Is féidir breathnú ar an liosta seo ar http://www.choicemusicprize.ie/2021-album-list/ agus scéala a fháil ar ríomhphost maidir le ceoltóirí agus grúpaí ar bith a chuirfear leis an liosta info@choicemusicprize.com

#rtechoiceprize

Maidir le Duais Rogha Ceoil RTÉ

Is é David Reid a eagraíonn Duais Rogha Ceoil RTÉ. Is é Jim Carroll, eagarthóir RTÉ Brainstorm, cathaoirleach an phainéil moltóireachta. Is duais ar leith í seo sa mhéid is go ndírítear ar an gceol agus ar an gceol amháin agus an mholtóireacht d’Albam Éireannach na Bliana ar bun (seachas ar dhíolacháin nó ar an méid uaireanta a casadh ar an raidió é). Beidh liosta iomlán na moltóirí ar fáil ar láithreán gréasáin Dhuais Rogha Ceoil RTÉ ón 5 Eanáir. Is í seo an seachtú bliain déag den chomórtas. Is féidir teacht ar liosta na n-iarbhuaiteoirí ar http://www.choicemusicprize.ie/past-prizes/

Bíodh an nuacht is déanaí agat maidir le Duais Rogha Ceoil RTÉ trí @choiceprize, @rte2fm, @rte agus @rte2 a leanúint ar Twitter agus ar Facebook agus @explorerte agus @rte2fm ar Instagram trí úsáid a bhaint as an haischlib #rtechoiceprize. Chun nuashonraithe a fháil ar Snapchat, lean @rte2fm.

Tá tuilleadh eolais le fáil ar www.choicemusicprize.ie


BUAITEOIRÍ Ghradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1 Fógartha

> Na gradaim don Amhránaí Ceoil Tíre is Fearr AGUS don Cheoltóir is Fearr atá ag Teacht Chun Cinn buaite ag JOHN FRANCIS FLYNN

> An Grúpa Ceoil Tíre is Fearr AGUS an Traic Ceoil Tíre Thraidisiúnta buaite ag YE VAGABONDS

> Déanfar SARAH MAKEM a ionduchtú i nDámhachtain na Laoch de chuid Ghradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1

> An Gradam Saoil buaite ag CHRISTY MOORE

Fógraíodh buaiteoirí Ghradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1 in Vicar Street agus beo ar RTÉ Radio 1 oíche Dé Máirt chun ceiliúradh a dhéanamh ar scoth an cheoil tíre in Éirinn le bliain anuas.

Oíche thar a bheith speisialta a bhí i nGradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1 agus is iad John Creedon agus Ruth Smith, láithreoirí de chuid RTÉ, a chuir na Gradaim i láthair. Bhí KÍLA, John Francis Flynn, Stephanie Makem, Alannah Thornburgh, John Spillane, Mick Flannery agus Susan O’Neill, Christy Moore agus neart eile ag ceol beo ar an oíche chomh maith.

Is iad seo a leanas na BUAITEOIRÍ 

BUAITEOIR an ghradaim don Cheoltóir is Fearr atá ag Teacht Chun Cinn: John Francis Flynn
Bronnta ag Tom Mulligan, The Cobblestone

BUAITEOIR an ghradaim don Ionstraimí Ceoil Tíre is Fearr: Caoimhin Ó Fearghail
Bronnta ag Aoife Nic Cormaic, RTÉ

BUAITEOIR an ghradaim don Traic Ceoil Tíre Bunaidh is Fearr: Chain Reaction – Mick Flannery agus Susan O’Neill
Bronnta ag Eddi Reader

BUAITEOIR an ghradaim don Traic Ceoil Tíre Thraidisiúnta is Fearr: I’m a Rover – Ye Vagabonds
Bronnta ag Peter Woods, Ceannasaí RTÉ Radio 1

BUAITEOIR an ghradaim don Ghrúpa Ceoil Tíre is Fearr: Ye Vagabonds
Bronnta ag Cáit Riordan

BUAITEOIR an ghradaim don Amhránaí Ceoil Tíre is Fearr: John Francis Flynn
Bronnta ag Anne Enright

BUAITEOIR an ghradaim don Albam Ceoil Tíre is Fearr: Solas an Lae – Eoghan Ó Ceannabháin agus Ultan O’Brien
Bronnta ag Maighréad Ní Dhomhnaill

Dámhachtain na Laoch: Sarah Makem
Bronnta ag Nuala O’Connor

BUAITEOIR an Ghradaim Saoil: Christy Moore
Bronnta ag Damien Dempsey

Craolfar clár teilifíse ar RTÉ One Dé Sathairn an 20 Samhain chomh maith chun buaicphointí na hoíche a léiriú.

Bíodh an nuacht is déanaí agat maidir le Gradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1 trí RTÉ agus RTÉ Radio 1 a leanúint ar Twitter, Facebook agus Instagram agus an haischlib #rtefolkawards a úsáid agus trí bheith ag éisteacht le RTÉ Radio 1.


Bás an chumadóra, John Kinsella

Tá RTÉ Lyric fm faoi bhrón tar éis scéala a fháil faoi bhás an chumadóra John Kinsella (89) i ndiaidh tréimhse ghairid tinnis.

Bhí John Kinsella ar dhuine de na cumadóirí is mó le rá in Éirinn agus ar an gcumadóir siansaí is bisiúla sa tír, agus bhí príomhról aige i dtaca le tírdhreach ceoil na hÉireann. Chuir sé tús lena ghairm le RTÉ ina chúntóir ceoil sa bhliain 1968 agus rinne sé dul chun cinn chun post an Cheannasaí Ceoil in RTÉ a bhaint amach sular éirigh sé as sa bhliain 1988 chun a chuid ama agus dúthrachta a chaitheamh leis an gcumadóireacht ar bhonn lánaimseartha. Is minic a fhéachtar air mar an ‘cumadóir siansaí Éireannach is suntasaí ó bhí Stanford ann’ agus chuir a oidhreacht ceoil, saothar cruthaitheach a shaoil atá fíorthábhachtach, go mór mór le canóin cheol clasaiceach na hÉireann.

I mí na Samhna 2011, mar chuid de thionscadal i gcomhar leis an gComhairle Ealaíon ar díol suntais é, d’eisigh RTÉ Lyric fm John Kinsella: Orchestral Works ar lipéad RTÉ lyric fm, le Ceolfhoireann Shiansach Náisiúnta RTÉ agus Proinnsías Ó Duinn agus Gavin Maloney ina stiúrthóirí.

Casadh a chuid ceoil go rialta ar The Lyric Concert, mar a thugann Paul Herriott, láithreoir an chláir, le fios: ‘Bhí an-áthas orainn fáilte a chur roimh John Kinsella roinnt uaireanta, ach ba í an uair dheireanach i mí na Samhna 2019 an ceann ba nótáilte. Bhí muintir John i láthair don ‘chéad taibhiú ar domhan’ dá Symphony No.11, a craoladh an oíche sin ar RTE Lyric fm agus ar fud Aontas Craolacháin an hEorpa. Léiriú ab ea é ar an ngrá a bhí aige do ‘Athair cheol nua-aimseartha na Fionlainne’: Jean Sibelius, agus an dúspéis a bhí aige ann. Mar aitheantas air sin, cuireadh críoch leis an gclár an oíche sin le taibhiú Symphony No.3 de chuid Sibelius féin, agus ba í Ceolfhoireann Shiansach Náisiúnta RTÉ a sheinn an dá cheann acu. Creidim gur mhór an rud é ag John ó thaobh a thurais phearsanta féin agus a dhul chun cinn mar chumadóir. B’fheiliúnach don ócáid é gur bronnadh Gradam Saoil an NCH air an oíche chéanna sin. Bhraitheamar gur mhór an phribhléid dúinn ócáid a bhí iontach áthasach agus speisialta, ba léir, a roinnt leis.’

Séamus Crimmins, Iarstiúrthóir, Ceolfhoirne, Ceathairéid agus Cóir RTÉ Ceannasaí Bunaidh, RTÉ lyric fm: “Tá pobal an cheoil go mór faoi scamall bróin mar gheall ar bhás John Kinsella. Ba dhuine séimh, ciúin é ó nádúr, agus bhí gean domhain aige ar cheol agus ar chumadóireacht a raibh saothar saoil dá thoradh air ina n-aithneofaí tréithe na dianchríochnúlachta, an fhéinscrúdaithe, na diongbháilteachta agus na húrnuachta. Tá a shaothar siansach féin ollmhór. Tá aon siansa dhéag Kinsella molta go hard na spéire ag Séamus de Barra, ní hamháin mar gheall gur éacht cruthaitheach atá iontu, ach mar gheall go bhfuil tábhacht ag baint leo ó thaobh stair an cheoil ealaíne. Ó thús a shaoil in Inse Chór, bhí John cineál faoi gheasa na mórchumadóirí siansaí i gcónaí. Cé go raibh guthanna forásacha i stíleanna éagsúla ceoil ag teacht chun cinn níos déanaí, bhí an-suim go deo ag John i gcónaí i ndraíocht an cheoil chun daoine a chorraí agus a spreagadh, le mothú a leathann amach ar scála ollmhór, lán féidearthachtaí fiontracha, sonraí a bhfuil cruth orthu agus sonraí athchruthaithe. Is eisceachtúil an rud é tiomnacht John ar shaol cheol agus chultúr na hÉireann.”

‘Bhí John ar dhuine de mhórphearsana chumadóireacht shiansach na hÉireann, gan aon agó. Tá sé feiliúnach gur thíolaic sé Symphony No.6 (a eisíodh ar lipéad RTÉ lyric fm) do ghrúpa cairde a bhfuil cion comhchoiteann acu sa cheol. Cuimhneoidh gach a raibh aithne acu ar John go ceanúil air agus mairfidh a leagáid trína chuid ceoil.’ Gail Henry, Léiritheoir, the Lyric Concert, RTÉ lyric fm

Ar dheis Dé go raibh a anam

Chun cuimhneamh agus ceiliúradh a dhéanamh ar shaol John Kinsella, tá sraith cláracha beartaithe ag RTÉ lyric fm sna seachtainí atá amach romhainn:

Dé hAoine an 19 Samhain, 7.30pm

The Lyric Concert le Paul Herriott

Cuimhneoidh Paul Herriott ar John Kinsella nach maireann, agus cuirfidh sé an Siansa deireanach dá chuid, Symphony – No.11 i láthair, mar a sheinn Ceolfhoireann Shiansach Náisiúnta RTÉ é faoi stiúir Jean Deroyer i dtaifeadadh ó mhí na Samhna 2019

Dé Domhnaigh an 5 Nollaig, 6.00pm

The Lyric Feature

Tá athchraoladh “A Symphonic Life” beartaithe don Lyric Feature ar an 5 Nollaig i mbliana, an tráthnóna roimh Lá Saoirse na Fionlainne.

A Symphonic Life

Tá John Kinsella ar dhuine de chumadóirí is mó le rá in Éirinn agus ar an gcumadóir siansaí is bisiúla sa tír. Le linn a ghairme chruthaithigh a chlúdaigh breis agus seasca bliain, scríobh Kinsella aon siansa dhéag, go leor coinséartónna, ceathairéid agus saothair uirlise aireagail, ghutha agus chórúla. I mí na Samhna 2019, cuireadh a aonú siansa dhéag ar siúl den chéad uair riamh sa Cheoláras Náisiúnta agus fuair John an Gradam Saoil NCH mar aitheantas ar an méid iontach atá déanta aige do cheol ealaíne na hÉireann. Do John féin, is ionann siansa a dhéanamh agus “tús le heachtra mhór. Níor chaill mé an scleondar sin riamh.”

I gcomhrá le John Kinsella agus le hionchur ó chumadóirí agus ceoleolaithe eile, is léargas domhain é an clár faisnéise seo A Symphonic Life ar chumadóir trína phróiseas, forbairt a chuid saothar agus a dhúthracht i leith fhoirm na healaíne a chur faoi chaibidil. Ar an tráthnóna roimh Lá Saoirse na Fionlainne, déantar plé sa chlár ar thionchar phríomhchumadóir na Fionlainne Jean Sibelius ar Kinsella freisin.

Tá podchraoladh den chlár ar fáil anois ar láithreán gréasáin anseo.

Tá saothar John Kinsella ar fáil ar lipéad RTÉ Lyric fm chomh maith:

Symphony No. 6; Symphony No. 7; Prelude and Toccata for string orchestra; Cúchullainn and Ferdia: Duel at the Ford, arna thaibhiú ag Ceolfhoireann Shiansach Náisiúnta RTÉ, Cór Aireagail na hÉireann, Proinnsías Ó Duinn (stiúr.), ar: RTÉ lyric fm CD 134 (CD, 2011).


AN tSRAITH MHORÉILIMH DANCING WITH THE STARS LE FILLEADH I MÍ EANÁIR 2022

– 12 duine cháiliúla nua, ball nua ar an bpainéal moltóireachta & damhsóirí gairmiúla nua le páirt a ghlacadh sa chlár

– An clár siamsaíochta a mbíonn an-tóir air le bheith ar ais ar an scáileán tráthnóna Dé Domhnaigh ar feadh 12 seachtaine chun lúcháir a chur ar an lucht féachana

Tá sé fógartha ag RTÉ inniu go mbeidh sraith teilifíse mhóréilimh an Domhnaigh, Dancing with the Stars, ag filleadh ar an scáileán i mí Eanáir 2022, tar éis briseadh bliana, le 12 duine cháiliúla nua i gcáil damhsóirí a bheidh ag súil le dul go deireadh na scríbe agus an babhta ceannais a bhaint amach.

Is é ShinAwiL a léirigh an tsraith siamsaíochta seo a bhíonn ar siúl tráthnóna Dé Domhnaigh do RTÉ, sraith a mbíonn an-tóir uirthi, ina dtéann daoine aitheanta ó dhomhan na siamsaíochta i gcomhar le damhsóir gairmiúil chun dreas damhsa beo a dhéanamh gach seachtain. Tá sé le bheith ar an aer ó mí Eanáir go mí an Mhárta chun roinnt galántachta agus neart gáifeachta a thabhairt chuig sceideal féachana tráthnóna Dé Domhnaigh sa Bhliain Úr.

Cuirfear ábhar damhsóirí ó ghnó na siamsaíochta i bpáirt le damhsóirí gairmiúla agus déanfaidh siad a ndícheall dul i gcion ar na moltóirí agus ar an lucht féachana sa bhaile leis an dreas rince a dhéanfaidh siad gach seachtain, agus súil acu go rachaidh siad ar aghaidh go dtí an babhta ceannais agus go bhfaighidh siad greim ar thrófaí liathróide gealra Dancing with the Stars a bhfuil go leor á shantú.

Is iad na láithreoirí Jennifer Zamparelli agus Nicky Byrne a bheidh ar an stiúir arís ar shraith na bliana 2022. Beidh na moltóirí Loraine Barry agus Brian Redmond ag filleadh ar Dancing with the Stars arís freisin, agus i mí Eanáir beidh moltóir nua ar an bpainéal leo – damhsóir agus cóiréagrafaí mór le rá -Arthur Gourounlian (sa ghrianghraf thíos). Beidh an triúr moltóirí réidh lena gcuid tuairimí eolacha, ionraice agus in amanna, neamhbhalbha a roinnt agus scóir a thabhairt ar gach ceann de thaispeántais bheo na n-iomaitheoirí.

I measc na n-athruithe eile a chuirfear i bhfeidhm don tsraith atá le teacht, beidh 12 duine cháiliúla ag glacadh páirte sa seó anois (seachas 11 mar a bhí roimhe seo), agus beidh siad ag bualadh faoi láithreach, le daoine cáiliúla agus a bpáirtí á vótáil den seó ón dara seachtain den tsraith 12 seachtaine.

Beidh fáil ar Dancing with the Stars beo ar RTÉ Player gach seachtain freisin agus beidh gach seó ar fáil ar éileamh do shraith na bliana 2022.

Beidh an tuairisceoir sóisialta James Patrice ar ais don tsraith nua lena phas cúlstáitse lánrochtana chun an t-eolas agus an scéal is deireanaí ón seomra oiliúna agus ón urlár rince a thabhairt chuig leantóirí an chláir ar Instagram, Facebook, TikTok agus Twitter.

Is éard a dúirt John McHugh, Ceann Siamsaíochta RTÉ: “Tá ríméad ar RTÉ a fhógairt go mbeidh Dancing with the Stars ar ais chun siamsaíocht a dhéanamh don lucht féachana ar fud na tíre tráthnóna Dé Domhnaigh. Beidh sárfhoireann rannpháirtithe linn don tsraith seo, agus sílim go gcuirfidh gach uile dhuine fáilte mhór roimh fhilleadh na galántachta agus na siamsaíochta a chuireann ShinAwiL agus Dancing with the Stars ar fáil don lucht féachana i gcónaí.”

Dúirt Larry Bass, Príomhoifigeach Feidhmiúcháin ShinAwiL: “Tá an-áthas orainn ar fad in ShinAwiL a bheith in ann cabhrú an gealra a thabhairt ar ais chun tráthnónta an gheimhridh sa bhliain nua a ghealadh ar RTÉ One. Dúshlán a bheidh ann seó ar an scála seo a bhainistiú agus súil a choinneáil ar na prótacail dhiana Covid atá aitheanta againn i dteannta RTÉ ag an am céanna, ach is dúshlán é a bhfuil an fhoireann uile sásta a ghlacadh orainn féin. Is clár é Dancing with the Stars a chuireann dea-ghiúmar ar gach duine, is é sin díreach atá ag teastáil ón tír ar fad i ndiaidh dhá bhliain ar anchaoi.”

Fógrófar tuilleadh sonraí maidir le Dancing with the Stars 2022 sna seachtainí atá amach romhainn, lena n-áirítear foireann na ndaoine cáiliúla a bheith ag glacadh páirt ann agus a gcuid páirtithe

gairmiúla. Beidh roinnt damhsóirí gairmiúla ag glacadh páirt i seó na bliana seo den chéad uair, beirt rinceoirí ghairmiúla as Éirinn san áireamh.

Maidir le Arthur Gourounlian

Rugadh Arthur san Airméin, chuir sé tús lena ghairm sa Bheilg sular bhog sé go dtí an Ríocht Aontaithe, áit ar bhain sé amach cáil mar dhuine de na damhsóirí is mó tóir sa réigiún. Bhí Arthur ar stáitse le go leor leor daoine mór le rá, lena n-áirítear Bananarama, Beyonce, Pink, Pussycat Dolls, Girls Aloud, Will Young, Duffy, Kylie Minogue, Cheryl Cole, agus Leona Lewis. Ba ghearr gur chorraigh Arthur as an áit a raibh sé ina rinceoir sa chúlra agus gur ghlac sé le príomhról an chóiréagrafaí do cheoltóirí cruthaithe agus ceoltóirí a bhí ag teacht chun cinn sa Ríocht Aontaithe, san Eoraip agus sna Stáit Aontaithe.

Is cuid ollmhór de shaol agus gairm Arthur iad na meáin shóisialta, tá níos mó ná 75,000 leantóir aige ar Instagram, áit a ndéanann sé postálacha laethúla. D’fhág sé LA go gairid agus d’aistrigh sé go hÉirinn lena fhear céile, Brian Dowling.


Gradam Saoil le bronnadh ar Christy Moore le linn Ghradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1

Gradam Saoil le bronnadh ar Christy Moore le linn Ghradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1

Beidh imeacht na ngradam BEO in Vicar Street agus ar RTÉ Radio 1 Dé Máirt an 16 Samhain

Ticéid ar díol anois ar ticketmaster.ie | #rtefolkawards

Tá sé fógartha ag RTÉ inniu go mbronnfar Gradam Saoil ar Christy Moore le linn Ghradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1 in Vicar Street, Baile Átha Cliath, Dé Máirt an 16 Samhain (8pm) agus craolfar na gradaim beo ar RTÉ Radio 1.

Is éard a dúirt Christy Moore agus é ag tagairt faoin nGradam Saoil: “Tá mo shaol caite agam agus mé sáite sa tóraíocht ar amhráin tíre agus bailéid. Is cuid thábhachtach de mo shaol é go bhfuilim fite fuaite i bpobal an cheoil tíre. Is mór an onóir dom é an gradam seo a fháil ó mo chuid piaraí, gradam a fhanfaidh i mo chuimhne agus a mbainfidh mé sásamh as go brách. Teastaíonn amhráin uainn, teastaíonn amhránaithe ó amhráin agus teastaíonn lucht éisteachta ó amhránaithe. Teastaíonn muid ar fad óna chéile.”

Ó tharla gurb é Christy buaiteoir Ghradam Saoil na bliana seo tabharfaidh sé faoin stáitse ag imeacht gradam na bliana seo in Vicar Street, i dteannta iarbhuaiteoirí an Ghradaim Steve Cooney (2020), Moya Brennan (2019) agus Andy Irvine (2018).

Níl aon dabht faoi ach go bhfuil Christy ar dhuine de na ceoltóirí agus amhránaithe is ansa agus is mó rath sa tír. Tá gairm dochreidte bainte amach aige ina thaibheoir le deich mbliana agus trí fichid anuas agus lucht leanúna ó ghlúnta éagsúla bainte amach aige, ní hamháin in Éirinn ach ar fud an domhain.

Is mór agus is dearfach an tionchar a bhí ag Christy Moore agus ag a chuid ceoil ar cheol agus ar chultúr na hÉireann agus tá teist na mblianta ar a cuid ceoil ó thús a ghairme ina chomhbhunaitheoir dó ar phéire de na bannaí is iomráití in Éirinn, Planxty agus Moving Hearts, go dtí a shárghairm ina ealaíontóir aonair le breis is dhá scór bliain. Is cinnte go mbíonn ticéid do chamchuairteanna Christy Moore díolta amach, fiú sa lá atá inniu ann, a bhuíochas sin dá chlú ina thaibheoir beo tarraingteach agus siamsúil.

Bhí Christy Moore i gcónaí dírithe ar amhráin i gcaitheamh a ghairme, a chuid amhrán féin agus na hamhráin sin ar fhág sé a lorg féin orthu, bheadh liosta na n-amhrán sin ró-fhada le lua ach chan sé iad ar fad le hionracas, macántacht, lena chroí agus lena anam, le héirim agus ina ghuth so-aitheanta.

Is ealaíontóir é Christy freisin a bhfuil an-ghean aige ar dhaoine nach bhfuil chomh maith as leis féin agus tá an-spéis aige i gcúrsaí éagóra a chur ina gceart. Trí go leor dá chuid amhrán féachann Christy guth a thabhairt dóibhsean nach bhfuil guth dá gcuid féin acu agus béim a leagan ar shaincheisteanna agus ar chúiseanna a bhfuil sé diongbháilte ina leith, anseo sa bhaile agus thar sáile, ag léiriú an chumhacht atá ag an ealaíontóir agus ag amhrán ina n-údar iontach maitheasa. Cruthaíonn sé scéalta iontacha ar leith, lán de thuiscint chomh maith le greann, a thugann léargas ar aistear na tíre agus a thugann cuireadh dúinn ar fad ár gcultúr a chomóradh chomh maith le gáire a dhéanamh fúinn féin.

Cé go bhfuil blianta fada caite aige i mbun an cheoil, níl cosúlacht ar bith ar an scéal go bhfuil Christy chun éirí as agus é ag leanúint d’amhráin a léiriú leis an gcionn agus leis an gceird chéanna ar mhaithe leis na mílte agus mílte lucht leanúna dílis atá aige ar mór acu gach nóta agus gach focal dá chuid.

Nach orainn atá an t-ádh é a bheith againn. Mar sin, i mbliana déanfaimid Christy Moore a cheiliúradh trí aitheantas oifigiúil a thabhairt dá chuid amhrán agus ceoil agus gach a bhfuil bronnta aige féin orainn, agus a bhfuil fós á bhronnadh aige orainn. Déanfar sin trí Ghradam Saoil Ghradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1 a bhronnadh air.

Déanann Gradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1 scoth an cheoil tíre in Éirinn le bliain anuas a cheiliúradh. Le linn an tsearmanais gradam, beidh taibhléirithe beo ó Christy Moore agus ó roinnt d’ainmnithe na bliana seo, agus dealraíonn sé gur oíche fíorspeisialta a bheidh ann, ar a ndéanfar ceiliúradh ar cheol agus ceoltóirí tíre na hÉireann, idir cheoltóirí cruthaithe agus cheoltóirí atá ag teacht chun chinn.

Tá ticéid ar díol anois do Ghradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1 ar ticketmaster.ie | #rtefolkawards €28 atá na ticéid, lena n-áirítear táille áirithinte agus costais eile.

Beidh láithreoirí RTÉ John Creedon agus Ruth Smith ag filleadh ar Vicar Street i mBaile Átha Cliath chun an searmanas gradam a chur i láthair os comhair lucht féachana beo, tráth a mbeidh RTÉ ag déanamh ceiliúradh ar scoth cheol tíre na hÉireann le bliain anuas agus ag tabhairt aitheantais do mhórcheoltóirí tíre as Éirinn. Craolfar clár teilifíse ar RTÉ One Dé Sathairn an 20 Samhain chomh maith chun buaicphointí na hoíche a léiriú.

Bíodh an nuacht is déanaí agat maidir le Gradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1 trí RTÉ agus RTÉ Radio 1 a leanúint ar Twitter, Facebook agus Instagram agus an haischlib #rtefolkawards a úsáid agus trí bheith ag éisteacht le RTÉ Radio 1.

Mura mbeidh tú in ann a bheith linn in Vicar Street Dé Máirt an 16 Samhain, éist leis an gclár beo ar RTÉ Radio 1 ag 8pm an tráthnóna sin, agus ná déan dearmad ar chlár teilifíse na mbuaicphointí ar RTÉ One Dé Sathairn an 20 Samhain.


SINÉAD WYLDE CEAPTHA INA CEANN AR RTÉ lyric fm

I ndiaidh comórtais, tá Sinéad Wylde fógartha ina Ceann ar RTÉ lyric fm.

Tá Sinéad Wylde ag obair ina léiritheoir ar chláracha i rith an lae agus ar ghnéchláracha a bhfuil gradam buaite acu a léiriú in RTÉ lyric fm ó bunaíodh an stáisiún sa bhliain 1999. Tá an-eolas ag Sinéad ar sceideal RTÉ lyric fm agus bhí sí ina Léiritheoir ar Marty in the Morning le Marty Whelan, Lunchtime Choice le Liz Nolan, The Hamilton Scores le George Hamilton, Movies and Musicals le Aedín Gormley agus Into the Evening le Eamonn Lawlor.

Tá 25 bliain caite aici ag obair in earnáil na craoltóireachta, agus dá bhrí sin, bhí ról lárnach ag Sinéad i bhforbairt RTÉ lyric fm ó thosaigh an stáisiún i mbun cláracha, craoltaí il-ardáin, brandáil cainéil agus i mbun cur le lucht éisteachta ar fud an stáisiúin.

Tá an iliomad gradam náisiúnta agus idirnáisiúnta buaite ag Sinéad d’obair léirithe agus as cláracha faisnéise a dhéanamh agus bhí sí ina ceannródaí i ndáil le craoltaí seachtracha beo RTÉ lyric fm chun caidreamh aghaidh ar aghaidh a chothú leis an lucht éisteachta.

Is éard a dúirt Sinéad Wylde, Ceann Nuacheaptha RTÉ lyric fm: “Is níos soiléire fós atá sé faighte le bliain go leith anuas an luach a bhaineann leis an spás a chuireann RTÉ lyric fm ar fáil do lucht éisteachta an stáisiúin – spás ina bhféadfaidh siad taithí a fháil ar áilleacht agus ar lúcháir. Is é an spás seo a chuireann lyric ar fáil, mar aon leis an rannpháirtíocht fhuinniúil leis an lucht éisteachta, a chuireann le héiteas seirbhíse poiblí an stáisiúin. Lean RTÉ lyric fm de thacaíocht a thabhairt do chumadóirí ceoil, taibheoirí agus le healaíontóirí le linn na paindéime, daoine a fágadh fíor-dhrochbhail ar a ngairm agus ar cuireadh dúshlán rompu bealaí nua a aimsiú ceangal a dhéanamh lena lucht leanta. Cuidigh lyric leo an bhearna sin a shárú trí leanúint d’ardán a chur ar fáil dá gcuid saothair. Tá ríméad orainn go ndearnamar ár gcuid an ceol a choinneáil beo – níl cuma ná caoi orainn gan ár gcuid ceoltóirí agus táimse, mar atá an fhoireann dhíograiseach in RTÉ lyric fm, ag súil le freastal a dhéanamh ar lucht éisteachta nua agus an ceol a choinneáil beo as seo go ceann blianta fada.”

Ag tagairt do cheapachán Shinéad Wylde, is éard a dúirt Ceann Ealaíon agus Cultúir RTÉ, Ann-Marie Power, “Ba mhaith liom chomhghairdeas a dhéanamh le Sinéad as a ceapachán. Tá Sinéad tiomanta do chinntiú go bhfanfaidh RTÉ lyric fm ina chuid riachtanach agus inmharthana de RTÉ trí chur le buanna an stáisiúin agus trí sceideal agus straitéis an stáisiúin a fhorbairt sna blianta atá le teacht. Treoróidh Sinéad foireann daoine cumasacha in RTÉ lyric fm agus beidh sí ag obair freisin le foireann níos leithne de chomhghleacaithe ar réimse ábhar ealaíona agus cultúir RTÉ. Guímid gach rath uirthi agus táimid ag súil le go dtosóidh níos mó daoine ag baint sult as RTÉ lyric fm.”

Dé Luain an 1 Samhain a chuirfidh Sinéad tús lena post nua ina Ceann ar RTÉ lyric fm.


Gearrliosta Ghradaim Tíre RTÉ Radio 1 Fógartha

Gearrliosta Ghradaim Tíre RTÉ Radio 1 Fógartha

Ag ceiliúradh scoth an cheoil tíre in Éirinn le bliain anuas

BEO ó Vicar Street agus ar RTÉ Radio 1 Dé Máirt an 16 Samhain

Ticéid ar díol anois ar ticketmaster.ie | #rtefolkawards

D’fhógair RTÉ an gearrliosta inniu do Ghradaim Tíre RTÉ Radio 1 a dhéanfaidh ceiliúradh ar an gceol tíre is fearr in Éirinn ón mbliain seo caite ar Shráid Vicar, Baile Átha Cliath Dé Máirt an 16 Samhain (8pm) agus a bheidh ina gcónaí ar RTÉ Radio 1.

Is é seo a leanas an gearrliosta seo do Ghradaim Tíre RTÉ Radio 1 2021:Traic Ceoil Tíre Bunaidh is Fearr

  • Almost – Susan O’Neill
  • Bread and Wine – Adrian Crowley
  • Chain Reaction – Mick Flannery and Susan O’Neill
  • Patsy Cline – Jack O’Rourke
  • Taking the Wheel – Joshua Burnside and Laura Quirke
Traic Ceoil Tíre Thraidisiúnta is Fearr
  • An Bhuatais – Lorcan MacMathúna
  • Cúirt Bhaile Nua – Eoghan Ó Ceannabháin & Ultan O’Brien
  • Easter Snow / Sally Gally– Ryan Molloy and Padraig McGovern
  • I’m a Rover – Ye Vagabonds
  • My Son Tim – John Francis Fynn
  • Peggy Gordon – Lisa O’Neill and Colm Mac Con Iomaire
Amhránaí Ceoil Tíre is Fearr 
  • John Francis Flynn
  • Emma Langford
  • Muireann Nic Amhlaoibh
  • Susan O’Neill
  • Declan O’Rourke
Ionstraimí Ceoil Tíre is Fearr
  • Brian Finnegan
  • Martin Hayes
  • Ryan Molloy
  • Caoimhin O’Fearghaill
  • Alannah Thornburgh
Grúpa Ceoil Tíre is Fearr 
  • Greenshine
  • Moxie
  • The Whileaways
  • Villagers
  • Ye Vagabonds
Albam Ceoil Tíre is Fearr 
  • I Would Not Live Always – John Francis Flynn
  • They’re Calling Me Home – Rhiannon Giddens and Francesca Turrisi
  • In the Game – Mick Flannery and Susan
  • Solas an Lae – Eoghan Ó Ceannabháin and Ultan O’Brien
  • Where I Should End – Saint Sister
An tEalaíontóir is Fearr atá ag Teacht Chun Cinn
  • Bridín
  • John Francis Flynn
  • Dani Larkin
  • Eoghan Ó Ceannabháin and Ultan O’Brien
  • Alannah Thornburgh

Fógrófar buaiteoir an Ghradaim Ghnóthachtála Saoil an tseachtain seo chugainn. Ar na ceoltóirí a mbronnadh an Gradam Saoil orthu roimhe seo, tá Steve Cooney (2020), Moya Brennan (2019) agus Andy Irvine (2018). Déanfar ceoltóir a ionduchtú i nDámhachtain na Laoch de chuid Ghradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1 chomh maith.

Le linn an tsearmanais gradam, beidh taibhléirithe beo ó roinnt d’ainmnithe na bliana seo, agus dealraíonn sé gur oíche fíorspeisialta a bheidh ann, ar a ndéanfar ceiliúradh ar cheol agus ceoltóirí tíre na hÉireann, idir cheoltóirí cruthaithe agus cheoltóirí atá ag teacht chun chinn.

Tá ticéid do Ghradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1 ar díol anois ar www.ticketmaster.ie. Tá costas €28 in aghaidh an ticéid orthu, a áiríonn an táille láimhseála.

Cé gur ócáid bronnta gradam fhíorúil a bhí ann anuraidh, beidh láithreoirí RTÉ John Creedon agus Ruth Smith ag filleadh ar Vicar Street i mBaile Átha Cliath chun an searmanas gradam a chur i láthair os comhair lucht féachana beo, tráth a mbeidh RTÉ ag déanamh ceiliúradh ar scoth cheol tíre na hÉireann le bliain anuas agus ag tabhairt aitheantais do mhórcheoltóirí tíre as Éirinn. Craolfar clár teilifíse ar RTÉ One Dé Sathairn an 20 Samhain chomh maith chun buaicphointí na hoíche a léiriú.

Is éard a dúirt John Creedon, comhláithreoir na ngradam agus láithreoir le RTÉ: “Mar dhuine a thaitníonn ceol go mór leis, agus mar dhuine a théann go ceolchoirmeacha go rialta, tá ríméad orm go mbeidh na gradaim iontacha seo ar siúl in Vicar Street arís os comhair slua beo a bhfuil dúil aige sa cheol tíre. D’airíomar ar fad uainn go mór ceol agus imeachtaí beo, na ceoltóirí iontacha a bheidh linn ar an oíche chun togha agus rogha cheol tíre na hÉireann le bliain anuas a cheiliúradh thar aon duine eile, agus a leithéid de bhliain a bhí ann. Ní féidir liom fanacht.”

Dúirt Ruth Smith, comhláithreoir na hócáide agus láithreoir le RTÉ: “Seo an ceathrú bliain de Ghradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1, tar éis do shearmanas na bliana seo caite ag tarlú i bhformáid gearrtha siar sa stiúideo ón Ionad Raidió. Tá lúcháir orm a bheith ag filleadh ar Vicar Street in éineacht le John Creedon agus an criú léiriúcháin, mar go bhfuil an chosúlacht air gur sároíche cheoil, chomhluadair agus cheiliúrtha a bheidh ann, toisc nach bhfuil aon rud níos fearr ná lucht féachana agus éisteachta a bhfuil grá acu don cheol agus lucht an cheoil tíre a bheith istigh in aon seomra amháin agus iad ar fad ag baint sult as taibhléirithe agus ag tabhairt tacaíochta dá chéile.”

Bíodh an nuacht is déanaí agat maidir le Gradaim Ceoil Tíre RTÉ Radio 1 trí RTÉ agus RTÉ Radio 1 a leanúint ar Twitter, Facebook agus Instagram agus an haischlib #rtefolkawards a úsáid agus trí bheith ag éisteacht le RTÉ Radio 1.

Mura mbeidh tú in ann a bheith linn in Vicar Street Dé Máirt an 16 Samhain, éist leis an gclár beo ar RTÉ Radio 1 ag 8pm an tráthnóna sin, agus ná déan dearmad ar chlár teilifíse na mbuaicphointí ar RTÉ One Dé Sathairn an 20 Samhain.


Seachtain na hEolaíochta 2021 ar RTÉ

Idir ionphlandaithe inchinne agus todhchaí vacsaíní, beidh RTÉ beo le féasta ábhair chun ceiliúradh a dhéanamh ar Sheachtain na hEolaíochta 2021.

www.rte.ie/scienceweek | #scienceweek

Beidh RTÉ ag ceiliúradh Sheachtain na hEolaíochta 2021 le réime leathan ábhair bunaithe ar eolaíocht ar theilifís agus ar raidió RTÉ agus ar líne, ón Domhnach, an 7 Samhain go dtí an Domhnach, an 14 Samhain.

I ndiaidh bliana ina raibh nuacht eolaíochta agus sláinte dhomhanda mar bhun agus barr leis an saol, tá rud éigin ann do chách ar chlár RTÉ do Sheachtain na hEolaíochta i mbliana. Beimid beo arís nuair a fhillfidh Future Island ar RTÉ One le Liz Bonnin agus an tOllamh Luke O’Neill, a bheidh ag déanamh plé ar chuid de na ceisteanna is mó maidir le todhchaí na hÉireann.

BUAICPHOINTÍ >>> Seachtain na hEolaíochta ar RTÉ

FILLEADH FUTURE ISLAND

(BEO ó Explorium, Baile Átha Cliath ar RTÉ One ón 7-8pm an 9, 10 agus 11 Samhain)

An t-am seo anuraidh go díreach a ceadaíodh na chéad vacsaíní i gcoinne Covid-19. Is tréimhse fhada í bliain i saol na heolaíochta. Céard atá i ndán dúinn an chéad bhliain eile? Beidh Future Island ag filleadh chun féachaint chun cinn agus chun spléachadh a thabhairt dúinn ar a bhfuil i ndán dúinn ar fad.

Beidh Liz Bonnin agus an tOllamh Luke O’Neill, comhpháirtíocht ar leith, i lár an aonaigh. Tá cáil ar Liz ina craoltóir eolaíochta, stair an dúlra agus comhshaoil, agus tá dúspéis aici sna bealaí a théann an eolaíocht i gcion ar gach gné dár saol. Tá léargas ar leith ag an Ollamh Luke O’Neill agus tá an-chumas aige smaointe casta a chur in iúl.

Beidh an taispeántóir eolaíochta Phil Smyth ina dteannta chun rírá faoi rialú a chur ar bun de réir mar a bheidh sé ag dul i ngleic go gníomhach leis an teoiric agus an taobh praiticiúil in éindí.

Meascán d’aíonna beo sa stiúideo agus taispeántais mar aon le scannáin léirsteanacha a bheidh i gceist, beidh sé d’aidhm le Future Island idir eolas agus shiamsa a dhéanamh maidir lena bhfuil ag tarlú i ndomhan na heolaíochta. Beimid fírinne na heolaíochta á scagadh againn ón bhficsean eolaíochta agus beimid ag iniúchadh mar a bhfuil an domhan á athrú ag nuálaithe na hÉireann.

Cé a bheidh inár dteannta ach an fisiceoir is cáiliúla ar domhan, seans, an t-iarcheoltóir Brian Cox. Beidh dreas cainte againn leis faoi fhisic agus an Cosmas agus roinnfidh sé an bunús eolaíochta a bhaineann le rath agus sábháilteacht i spórt. Cuirfimid fáilte roimh bhuaiteoirí bonn cré-umha sna Cluichí Oilimpeacha – foireann rámhaíochta na mban ar a bhfuil Aifric Keogh, Eimear Lambe, Fiona Murtagh agus Emily Hegarty – agus fáilteoimid roimh an laoch rugbaí Donncha O’Callaghan freisin.

Beidh an láithreoir Emer O’Neill ó Home School Hub agus Today, an fear grinn Colm O’Regan ar innealtóir é nach gcleachtann níos mó, an meitéareolaí Gerald Fleming agus an t-eolaí muirí agus údar Finn van der Aar uile ag glacadh páirt sa tsraith.

Craolfar Future Island beo ó Explorium, ionad spóirt agus eolaíochta Bhaile Átha Cliath in Áth an Ghainimh. Is léiriú de chuid Loosehorse do RTÉ é Future Island.

Beidh The Ray Darcy Radio Show ar RTÉ Radio One ag dul i gcomhpháirtíocht leis an gclár arís i rith na seachtaine.

FATHER OF THE CYBORGS

(RTÉ One, 10.15pm ar an 11 Samhain (50 nóim.))

Bhí an Dr. Phil Kennedy, a rugadh i Luimneach, ina eolaí néarchórais cáiliúil tráth. Ag deireadh na 1990í, bhí sé go mór sa nuacht ar fud an domhain toisc gur ionphlandaigh sé roinnt leictreoidí sreinge in inchinne fir phairilisigh agus gur mhúin sé don othar iniata ansin cúrsóir ríomhaire a smachtú lena intinn. Rinne an Washington Post comparáid idir é féin agus Alexander Graham Bell agus ‘The Father of the Cyborgs’ a tugadh air ó shin i leith. Sa bhliain 2014, bhí sé ina scéal nuachta arís nuair a ionphlandaíodh leictreoidí beaga bídeacha ina inchinn féin d’fhonn leanúint ar aghaidh lena chuid taighde.

Sa leagan teilifíse seo den scannán faisnéise a chuaigh go mór i bhfeidhm ar na léirmheastóirí ag Féile Scannán Tribeca, scrúdaítear an eitic a bhaineann le féin-turgnamhaíocht agus iarmhairtí neamhbheartaithe todhchaí ina mbeidh an teicneolaíocht fite fuaite le hinchinn an duine.

TEN THINGS TO KNOW ABOUT

(RTÉ One, 8.30pm, Dé Luain, an 8 Samhain)

Tar éis bliain dheacair, a raibh ról lárnach ag an eolaíocht agus an sláinte dhomhanda inár saol lena linn, ní raibh sé riamh chomh tábhachtach is atá sé anois tuiscint agus feasacht ardaithe a bheith againn ar na hidirnaisc idir daoine agus an pláinéad. Seo chugaibh mar sin Aoibhinn Ní Shúilleabháin, Kathriona Devereux agus Jonathan McCrea chun solas a chaitheamh arís ar mar a bhfuil cúrsaí taighde in Éirinn dár mbrú ar aghaidh i dtreo domhain níos fearr.

LET’S FIND OUT

(RTEjr, Dé Luain an 8 Samhain)

Seolfar an tsraith nua de Let’s Find Out, an tsraith teilifíse do leanaí arna thacú le Fondúireacht Eolaíochta Éireann, ar RTÉjr Dé Luain an 8 Samhain, le linn Sheachtain na hEolaíochta ar RTÉ.

Is ar an spáslong Curiosity a thiteann imeachtaí an chláir amach, a bhfuil eachtrán fíor-fhiosrach darb ainm Zoom ina captaen air. I ngach eipeasóid, faigheann Zoom rud éigin nua amach faoin domhan. Is eolaithe iad Amy agus Mark, a leathbhádóirí ar an spaslong. I dteannta roinnt leanaí caidéiseacha, cabhraíonn siad le Zoom chun turgnaimh agus taispeántais a dhéanamh, agus cuirtear críoch leis an eipeasóid le turas go háit éigin i bhfad i gcéin.

Le linn an tséasúir seo, beidh duine nua ar an gcriú in éineacht le Zoom agus Mark, an t-eolaí Amy Hassett. Is é stop.watch productions a léirigh Let’s Find Out do RTÉjr le tacaíocht ó Fhondúireacht Eolaíochta Éireann.

SCIENCE TO THE RESCUE

(RTÉ One, 10.40pm Dé Céadaoin an 10 Samhain)

Ní gá cur ina luí ar mhórán daoine go bhfuil an-chuid le réiteach ar domhan sa lá atá inniu ann. Cé is moite de phaindéim an Choróinvíris atá ag dul ar aghaidh fós, tá tábhacht shuntasach ag baint lena bhfuil amach romhainn, idir athrú aeráide agus dúshláin níos leithne don tsochaí. Is léir gurb í an eolaíocht is mó a thiocfaidh i gcabhair orainn. Chonaiceamar cheana féin nuálaíocht i dtaobh vacsaíní i rás in aghaidh an chloig, ach tá smaointe móra, teanntásacha, bunathraitheacha ag teacht chun cinn ag an am céanna in ollscoileanna, ospidéil, feirmeacha agus i gcúlghairdíní fiú.

D’fhonn nuálaíocht na hÉireann a chur ar an ardán domhanda agus chun athrú a thionscnamh ar fud na cruinne, sheol Fondúireacht Eolaíochta Éireann Duais Nuálaí na Todhchaí, lenar cuireadh €4m ar fáil idir dhá dhúshlán – Intleacht Shaorga chun Leasa na Sochaí agus Astaíochtaí Nialasacha – a chinntigh gur cuireadh an t-airgead atá ag teastáil ar fáil leis an gcomórtas chun uaillmhianta eolaíochta in Éirinn a bhaint amach.

Is clár faisnéise uair an chloig é Science to the Rescue, arna chur i láthair ag Trevor Vaugh (Big Life Fix), ina gcoinnítear súil ghéar ar chuid de fhoirne na ndúshlán de réir mar a fhéachann siad leis an duaischiste a bhuachan. Leis an t-am ag fáscadh isteach orthu, foghlaimímid faoin spreagadh taobh thiar dá gcuid oibre agus buailimid le roinnt de na daoine a rachaidh na fionnachtana chun tairbhe dóibh.

Idir fionnachtain trí sheans sa tsaotharlann a d’fhéadfadh an chéad chadhnra iomlán glas in Éirinn a bheith mar thoradh air agus tástáil fola chun beatha duine a shábháil trí réamheaclaimsia a dhiagnóisiú, riocht shláinte a ghabhann do bhean as gach deichniúr le linn na tréimhse toirchis, is cinnte nach beag an tasc a bhí ar an bpainéal moltóirí idirnáisiúnta. Chuathas i ngleic leis an talmhaíocht chomh maith, atá ar cheann de na fadhbanna is mó in Éirinn i dtaobh carbóin, agus tugadh aghaidh ar oiriúnú d’athrú aeráide sa chuid den domhan atá i mbéal a forbartha.

Leis an léargas uathúil seo, tugtar chun cuimhne na féidearthachtaí atá ann i réimse STEM, agus déantar eolaithe na hÉireann a cheiliúradh ag an am céanna.

Chun tuilleadh eolais a fháil, féach ar:

https://www.sfi.ie/challenges/ai-societal-good/

https://www.sfi.ie/challenges/zero-emissions/#row-collapse-item-1

AGUS ANUAS AIR SIN >>>

AIMSIR

Faigh réamhaisnéisí ar maidin agus ar líne beo ó Future Island, i rith na seachtaine.

RTÉ LEARN

Caith súil ar rte.ie/Learn chun achoimre sciobtha a fháil a chuirfidh daoine ar an eolas faoi na himeachtaí ar líne agus idirghníomhacha ar fad a bheidh ar siúl gach lá de Sheachtain na hEolaíochta.

RTÉ PLAYER

Beidh neart ábhair eolaíochta den scoth ar fáil ar RTÉ Player chun uaireanta an chloig a líonadh, lena n-áirítear gnéchláracha agus cláracha faisnéise.

RTÉ BRAINSTORM

Seo lárionad RTÉ do smaointe agus léargais nua, ar a bhfoilseofar sraith gnéchláracha, podchraoltaí agus físeán le linn Sheachtain na hEolaíochta ar thopaicí éagsúla amhail tástálacha DNA, géanóm an duine, fuinnimh inathnuaite, cé aige a bhfuil smacht ar an idirlín, an méid is féidir a fhoghlaim faoi neamhoird an duine ó phéisteanna agus go leor leor eile.

Faigheann Seachtain na hEolaíochta ar RTÉ tacaíocht ó Fhondúireacht Eolaíochta Éireann.

Chun tuilleadh eolais a fháil maidir le Seachtain na hEolaíochta ar RTÉ, téigh chuig www.rte.ie/scienceweek. Is féidir leat coinneáil suas le RTÉ ar Twitter, Facebook agus Instagram trí leas a bhaint as an haischlib #scienceweek.

 


Méadaíonn RTÉ agus Fís Éireann/Screen Ireland a infheistíocht i ndrámaíocht bhaile le sraith nua Storyland 

Lorgaíonn RTÉ agus Fís Éireann/Screen Ireland ag lorg tallann chruthaitheach nua chun drámaíocht úrnua a choimisiúnú le craoladh ar RTÉ2 agus RTÉ Player

Seimineár Gréasáin, 11am Déardaoin an 4 Samhain, 2021

I measc na bpainéal tá, Ceann Gníomhach Drámaíochta, RTÉ, David Crean agus Bainisteoir Tionscadail Teilifíse, Screen Ireland, Andrew Byrne.

Cláraigh anseo: https://zoom.us/webinar/register/WN_JzyprfAgSr-sdcUpDlp42g

Tá séasúr nua de Storyland fógartha ag RTÉ agus Fís Éireann inniu, tionscadal coimisiúnaithe a bhfuil duaiseanna buaite aige, trína dtugtar deis d’Éireannaigh chumasacha atá ag teacht chun cinn i réimse na drámaíochta cláracha bunaidh a léiriú.

Storyland leagtha amach chun deiseanna a chruthú do dhaoine cumasacha nua saothar drámaíochta a chur ar aghaidh, a fhorbairt agus a léiriú chun a ngairm agus a seasamh sa tionscal a bhrú chun cinn go mór.

Faoi bhrat Storyland, tabharfaidh RTÉ agus Fís Éireann an deis do dhaoine cumasacha cruthaitheacha atá ag teach chun cinn in Éirinn scéalta bunaidh Éireannach a chur os comhair lucht féachana agus éisteachta náisiúnta agus idirnáisiúnta ar an RTÉ Player agus craolfar na saothair dhrámhaíochta a roghnófar ar RTÉ2 den chéad uair.

Beidh méadú réasúnta mór ar an mbuiséad chun a chinntiú go mbeidh na saothair dhrámaíochta ar an gcaighdeán is airde chun bheith ag teacht leis an láithreacht nua ar an teilifís. Is ionann seo agus forbairt shuntasach do Storyland agus is léiriú é ar thiomantas níos mó RTÉ agus Fís Éireann i dtaobh tallann a thabhairt chun cinn.

Leanann Storyland de bheith ag cur tús maith ar fáil do scríbhneoirí, stiúrthóirí, léiritheoirí agus aisteoirí cumasacha Éireannacha ar fud oileán na hÉireann. Is ionann é agus cuid de thiomantas RTÉ agus Fís Éireann réimse iléagsúil daoine, tallainne agus guthanna i sochaí na hÉireann a aithint agus a chur chun cinn.

Táimid ag iarraidh ocht script a choimisiúnú agus a bheith ag obair go dlúth lena scríbhneoirí agus léiritheoirí chun na scripteanna sin a fhorbairt. Táthar ag lorg scríbhneoirí ó réimsí na teilifíse, scannánaíochta, amharclannaíochta, litríochta, na gcláracha faisnéise agus iriseoireachta cibé má scríobh siad don teilifís nó do scannáin roimhe seo nó nár scríobh. Nuair a dhéanfar na scripteanna a fhorbairt tuilleadh agus nuair a bheidh siad réidh don fhorbairt dheiridh agus don obair réamhléiriúcháin beidh stiúrthóirí faoi chonradh.

Déanfaidh Storyland trí shaothar drámaíochta aonair 25 nóiméad ar fhad a choimisiúnú as na saothair drámaíochta forbartha.

Is éard a dúirt Ceannasaí Drámaíochta Gníomhach, RTÉ, David Crean; “Is tréimhse iontach í seo ó tharla go bhfuil Storyland ag dul i dtreo ré nua sa teilifís. Is céim in airde riachtanach í chun go mbeidh daoine cumasacha in Éirinn ábalta a gcuid saothar a chur os comhair lucht spéise ar fud an domhain agus tá an-áthas orainn a bheith ag obair le Fís Éireann inár dtiomantas cur le próifíl dhrámaíochta na hÉireann.”

Is éard a dúirt Andrew Byrne, Bainisteoir Teilifíse Fís Éireann; “Tá ríméad orainn a bheith ag obair le RTÉ ar an leagan nua seo de Storyland, a thacaíonn lenár gcuspóirí i leith Drámaíocht Teilifíse. Táimid tiomanta d’infheistíocht a dhéanamh i ndaoine cumasacha nua atá ag teacht chun cinn agus guthanna agus scéalta iléagsúla nua a lorg a dhéanann ceangal le lucht spéise áitiúil agus idirnáisiúnta”.

Chun áit a chur in áirithe do Sheimineár Gréasáin Storyland – imeacht eolais in RTÉ – iarrtar ar pháirtithe leasmhara clárú trí chliceáil ar an nasc seo.


Showing 1 - 10 of 65 stories